Şanlıurfa’da Saka kuşlarının nesli tükenmek üzere
Reklam
  • Reklam

Şanlıurfa’da Saka kuşlarının nesli tükenmek üzere

Şanlıurfa Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Yusuf Güler Buhariler Tekstil sahibi Mehmet Göçebeler ile “Saka Kuşları”nın beslenmesi ile ilgili röportaj yaptı.

07 Şubat 2018 - 18:10 - Güncelleme: 08 Şubat 2018 - 11:28

Göçebeler; ne güzel yavruları tutmuşlar hep dağlardan, bağlardan ve hayvanlar en fazla 3 – 4 gün içinde kafeste ölüyorlar. Dağlarımızda artık saka kuşlarımız kalmadı, nesilleri tükenmek üzeredir.

 

Sadece Suriyeliler yakalayıp satıyor, gidip araştırıyorlar nerede yuvası varsa tutup getiriyorlar hayvanları kuşçu pazarında satıyorlar. Zaten 100 taneden en fazla 5’İ yaşar tutulduğu zaman, 95’i telef olur.

 

Kuşu name ve makamına göre satıyorlar, namesi, makamı ‘çipet çipet, vuruş vuruş, ingi ingi’ diye sesler çıkardığı zaman fiyatı 400 – 500 liraya çıkıyor ama sadece bir name öttüğü zaman 5 liraya da var. Bazı saka kuşları enstrüman vuruyor, enstrüman vurduğu zaman 1000 – 1500 liraya kadar da satılıyor.

 

SİZİ TANIYABİLİRMİYİZ ?

Şanlıurfa’nın Demokrasi caddesinde Buhariler Tekstil sahibiyim.

SAKA KUŞLARI NEREDE BULUNUR?

Eskiden hafta sonu olunca, Pazar günleri hususi dağlara, bağlara giderdik saka kuşlarının sesini, çipet çipet namelerini, makamına göre öten kuşlarımız vardı. Onları dinlemek için gidip o hayvanların sesini dinlerdik ve üzerimizden büyük bir yorgunluk giderdi.

BU KUŞLAR SATILIYOR MU NEREDE BESLENİYOR?

 Maalesef Suriye savaşı başladığından beri buraya gelen Suriye vatandaşları dağlarda, bağlarda saka kuşlarının yavrularını tutup buraya getirip satıyorlar. Şanlıurfa’da kuşçu pazarında, özellikle Pazar günü. Bu hayvanlar da yaban kuşu olduğu için, doğa kuşu olduğu için en fazla 3 – 4 gün kafeste kalabiliyorlar, 3 – 4 gün sonra kafesteki kuşlar ölüme terk ediliyor.

BU KUŞLARIN SATIŞI KİMLER ÖNLEYEBİLİR?

Ben kaç defa  Şanlıurfa Büyükşehir belediyesini aradım, beyaz masayı aradım ve dedim, gelin bu kuşların satışına yasak koyun, söz de yasak ama halen satılıyor. Bu konuyu özellikle Büyükşehir belediye başkanımız Nihat Çiftçi’ den rica ediyorum. Bir Pazar günü gelsinler kuşçu pazarında görsünler ne güzel yavruları tutmuşlar hep dağlardan, bağlardan ve hayvanlar en fazla 3 – 4 gün içinde kafeste ölüyorlar. Dağlarımızda artık saka kuşlarımız kalmadı, nesilleri tükenmek üzere Büyükşehre sesleniyorum lütfen gelip buna bir el atsınlar. Suriye vatandaşları kuşları tutuyor, Urfa halkı tutmaz, Pazar günleri kafesin içerisinde 20 – 30 tane yavruyu tutup orada tanesini 5 – 10 liradan satarlar. Alan adamda evine götürür fakat hayvan 3 – 4 gün içerisinde ölür. Çünkü doğa kuşudur kafese alışmamış. O yüzden biz şuan da saka kuşunun yokluğu ile karşı karşıyayız. Yetkililer buna bir el atsın Emniyete telefon açtık olmadı, Büyükşehre telefon açtık olmadı, beyaz masayı aradık olmadı bu kuşların soyu tükenmek üzeredir, nasıl olacak? Bu kuşları koruma altına almaları gerekiyor. Ben buradan Sayın Nihat Çiftçi’ den rica ediyorum buna bir el atsınlar, bu kuşun satışına yasak koysunlar, bu kuşu tutanlara ceza versinler çünkü saka kuşu çok güzel bir kuştur. Kuş cinsinde en iyi öten kuş bülbüldür, 2. Olarak saka kuşudur, o yüzden yetkililer el atsınlar.

SAKA KUŞUNUN BESLEMEK YASAK MI ?

Saka kuşunu beslemek kanunen yasak ama satıyorlar. Avrupa ülkeleri olsun, Arap ülkeleri olsun buna büyük cezalar veriyorlar, saka kuşunun yakalayana 3 bin dolar’ a kadar cezası var, Avrupa ülkelerine 3 bin 700 Euro’ ya kadar cezası var ama bizim ülke de maalesef yok, bu kuşların soyu tükenmek üzeredir. Soyunun tükenmemesi için ne yapılması gerekiyor? Büyükşehir Belediyemiz 2 tane zabıta ile 1 veya 2 tane de sivil polis memuru ile 2 – 3 hafta gelip dabakhane kahvesi yanında ki kuşçu pazarında satış yapanları gözaltına alsınlar ve bir de iyi bir ceza versinler bakalım bir daha kimse o kuşu satabilir mi, tutanlara iyi cezalar verilmesi lazım çünkü ceza verilmezse yine tutup satarlar. Ben o kuşun kafeste beslenmesine bile karşıyım çünkü o bir doğa kuşudur, Allah’u Teâlâ niçin o kanatları vermiş ona?

SAKA KUŞLARININ KAÇ LİRAYA SATILIYOR ?

Uçmak için, sen onu alıp kafese koysan ne olur? Doğanın kanununa, doğanın fıtratına ters gelir. Kuşu name ve makamına göre satıyorlar, namesi, makamı ‘çipet çipet, vuruş vuruş, ingi ingi’ diye sesler çıkardığı zaman fiyatı 400 – 500 liraya çıkıyor ama sadece bir name öttüğü zaman 5 liraya da var. Bazı saka kuşları enstrüman vuruyor, enstrüman vurduğu zaman 1000 – 1500 liraya kadar da satılıyor. Eskiden Urfalılar bir doğa kuşu olduğu için bilmezdi saka kuşunu, son zamanlarda yavaş yavaş sevdası Urfalıların içine de girdi, bu hastalık yavaş yavaş Urfalılarda da başladı o yüzden Şanlıurfa halkının rağbeti çok fazla, o yüzden bir an önce doğa kuşlarının hepsini tutup doğaya bırakılmasını istiyoruz.

ŞANLIURFA’DA KİMLER BU KUŞU GENELLİKLE SATIYOR?

Sadece Suriyeliler yakalayıp satıyor, gidip araştırıyorlar nerede yuvası varsa tutup getiriyorlar hayvanları kuşçu pazarında satıyorlar. Zaten 100 taneden en fazla 5’İ yaşar tutulduğu zaman, 95’i telef olur. Yazık günah, hayvanlar uçmaya doymadan telef oluyor, tabi bunun günahı da var, sadece tutanlar için değil bunlara göz yumanlar, bunları görmemezlikten gelenlere de günahı var. Artık bizim Urfalılar da almaya başladı, hatta bazen bakıyorum adam Konya’dan, İstanbul’dan gelip beğenip alıyor. Name hastalığı yavaş yavaş Türklerin içine de giriyor.

YETKİLİLERDEN NE BEKLİYORSUNUZ?

Yetkililerden ricam 1 – 2 tane zabıta memuru, 2 tane de sivil polis ile oraya gelsinler müşteri gibi ama sivil olacak zabıtada poliste müşteri gibi gizlice bakacak ve satanlara karakolda sorguya çekecek kim bu kuşları tutuyor? Kim satıyor? Hepsini açığa çıkarıp yargıya teslime edecek, yargı da bunlara gereken cezayı verecek ki salmayacak bunları, salarsa yine bu işi yaparlar. Annelerinden ve babalarından alıyorlar yavruları yazık günah! Hayvanlar da yavrularına çok düşkündür, birisi gelip bir babanın ve annenin gözü önünde evlatlarını alsa ve hapse götürse ne olur? Annenin ve babanın yüreği yanar aynı şekilde hayvanda da o yürek ve o duygu vardır. Yavrusunu alınca hayvan 1 hafta, 10 gün unutamıyor o acıyı, yavru da anne ve babasından uzak kaldığı için o stresten, anne ve baba yokluğundan hayvan bunalımdan ölüyor zaten. Bunu Büyükşehir Emniyet ile iş birliği yaparak gizli bir şekilde, sivil kıyafetlerle bunları ortaya çıkarıp, tuttuktan sonra yargıya teslim etmeleridir.

-Bize imkan tanıdığınız için teşekkür ederim.

-Ben teşekkür ederim bize bu imkanı verdiğiniz için.

SAKA KUŞU;

Büyüklüğü:  Uzunluğu 13cm, kanat erkekte  78- 74mm, dişide 74-80mm. dir. Ağırlık erkek ve dişide  13- 19 gramdır.

Görünüş:  Ergin erkekte yüz maskesi kırmızı, başın üst kısmı, ense ve gaga dibi siyahtır. Kulak bölgesi, gerdan ve göğsün bir kısmı (daima kapalı olmayan iki tane kahverengi kursak bandı vardır), karın ve kuyruk üstü tüyleri beyazdır. Sırtı kahverengindedir. Siyah renkteki kanatların üzerinde sarı renkte büyük bir leke vardır. Uçma tüylerinin uçlarında beyaz lekeler görülür. Kuyruk siyah renktedir. En dıştaki ikişer kuyruk tüyünün iç vestilumlarında beyaz renkte büyük oval  lekeler vardır.

Ergin dişi, ergin erkeğe benzer.
Gençlik tüyleri:  Kanatlar ve kuyruk ergindeki gibidir. Fakat başta kırmızı ve siyah renk yoktur. Vücut yanları koyu kahverengi lekelidir.

Göç:  Genel olarak gezici kuşlardandır. İhtiyaç yüzünden bulunduğu yerden kısa zamanlar için ayrılan kuşlara “gezici kuşlar”, kuluçka yerini hiç bırakmayan kuşlara “yerli kuşlar” , kış mevsimi başlangıcında  sıcak memleketlere göç edip, ilkbaharda tekrar eski kuluçka yerine dönen kuşlara da “göçücü kuşlar” adı verilir.

Yaşadığı yerler:   Ağaçlı, açık ve orta yüksekliklerde, ağaçlı köy kenarlarında, meyve bahçelerinde, açık ormanlarda bulunur. Kapalı ormanlarda bulunmaz.

Besin:  Bilhassa deve dikeni, tohum, böcek ve yaprak uçlarını yer.

Türkiye’de bulunan ırkları  Ca. C.  Niediecki  Rehw.’dir.

Saka Kuşlarının Kullandıkları İyi ve Makbul Ötüş Nağmeleri, Yani Lisanları (*)

Bu nağmeleri acemiler anlamaz. Kulağın alışması lazımdır. Cafcaflar, tütüler, hihiler, gurrlar, kıskıslar, yafyaflar, iryaflar, yavyavlar ve tilililerdir. Zamanımızın kuşlarında  tilili yavyav ve  iryaflar işitilmemektedir. Kaybolmuşlardır.  Şakşaklardır.  Ağızdan çıktığı gibi şak şak şak vurur.  Cak caklar ve tor ötüşleri pek makbul değillerdir. Ancak onları yukarıda sayılan 1. ve 2. nolu  nağmelerin arasına  1-2 defacık sokarsa (katarsa)  bu, kuşun  ötüşüne bir ses yüksekliği  (kaba ötüş) verir. Bu ötüşü ehiller (işi bilenler) anlar. Acemiler anlamaz. İyi bir ötüştür. Eğer nağmelerin arasına  cakcaklar ve torrlar çok adette katılırsa  ötüşleri de bozacağı için makbul bir ötüş değildir. Hele herhagi bir çıkış önüyle başlayıp,  doğrudan doğruya cak cak ve torr’a üstüste geçerse hiç makbul bir ötüş değildir.

Makbul Olmayan Ezik Lisanlar, Nağmeler Sık sık,  şif şif,  ça ça, cak cak,  sulu ve torr’un çok adette tekrarı. Çak-çaklardır; çak çak çak, sak sak sak,  çe çe çe,  ça ça ça’dır. (ç’den sonra gelen a’lar uzatılmayacaktır.) 

 

2018/02/2018-02-07-18-13-14.png

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Akçakale'de evleri su bastı
Akçakale'de evleri su bastı
Bombalı araçla yapılan saldırıda şehit edilen 2 kişi anıldı
Bombalı araçla yapılan saldırıda şehit edilen 2 kişi anıldı