Travma sonrası psikolojik destek alınmalı
  • Reklam

Travma sonrası psikolojik destek alınmalı

Şanlıurfa Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Mehmet Kamil Güler Psikolog Zeliha AKIL ile röportaj yaptı.

12 Nisan 2019 - 19:10 - Güncelleme: 12 Nisan 2019 - 19:32

Akıl, Kişiyi aşırı korkutan, dehşet içinde bırakan, çaresizlik yaratan, çoğu kez olağandışı ve beklenmedik olayların yarattıkları etkilere ruhsal travma diyoruz.

Kişi travma yaratması yüksek olan bir durumdan sonra 4 başlık altında toplanmış olan travmatik olaya adaptasyon evrelerinden geçer. Bunlar sırasıyla şok evresi, olaya tepki evresi, olaya başa çıkma evresi ve son olarak da yeniden yapılandırma evresidir

Depresyonun en sık görülen semptomlarından bazıları isteksizlik, yorgunluk, hayattan zevk alamama ve uyku problemleridir. Diğeri ise travma sonrası stres bozukluğudur. Bu rahatsızlığın en sık görülen semptomları ise olayla ilgili kabus görmek,  rahatsız edici kısımlarını sık sık düşünmek ve sanki tekrarlanacakmış gibi diken üstünde yaşamak, gelecekle ilgili plan yapamama, uyku problemleri, kolay irkilme, çabuk sinirlenmedir.

SİZİ TANIYABİLİRMİYİZ?

Psikolog Zeliha AKIL İngilizce psikoloji lisansımı Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde tamamladım. Şu anda da mesleğimi Şanlıurfa’da açtığım özel kliniğimde devam ettirmekteyim.

RUHSAL TRAVMA NEDİR?

Kişiyi aşırı korkutan, dehşet içinde bırakan, çaresizlik yaratan, çoğu kez olağandışı ve beklenmedik olayların yarattıkları etkilere ruhsal travma diyoruz. Her insan hayatında sıkıntı ve üzüntü yaratan pek çok olayla karşılaşır fakat bunların hepsinintravma yaratmaz. Örneğin, kişinin ileri yaşta bir yakının yıllarca süren gelen bir hastalık sonrası hayatını kaybetmesi ruhsal travma yaratma ihtimali düşük iken, insanın bir yakınını beklenmedik bir biçimde kaybetmesi ruhsal travma yapma olasılığını arttırır.

HANGİ OLAYLAR RUHSAL TRAVMAYA YOL AÇABİLİR?

Savaş, kazalar, tecavüz, saldırılar, afetler, ölümler, hayatı tehdit eden hastalıklar gibi olaylar travma yaratma olasılığı yüksek olan durumlardır.

 TRAVMATİK OLAYA ADAPTASYON EVRELERİ NELERDİR?

Kişi travma yaratması yüksek olan bir durumdan sonra 4 başlık altında toplanmış olan travmatik olaya adaptasyon evrelerinden geçer. Bunlar sırasıyla şok evresi, olaya tepki evresi, olaya başa çıkma evresi ve son olarak da yeniden yapılandırma evresidir.

  1. ŞOK EVRESİ

Bu evre olayın ilk 24 saatini kapsamaktadır. Kişi olayın gerçekliğinin farkında değildir, yaşadığı durum ona bir rüyaymış hissi verir. Kişi zihinsel olarak uyuşuk bir durumdadır, acıya duyarsızdır ve kişi bu süre içinde mantıklı kararlar veremez.

Kişi bu evreyi atlattıktan sonra,

  1. OLAYA TEPKİ EVRESİ ’ne geçer

Bu evre olaydan yaklaşık olarak 2. ve 6. Gününe kadar olan süreyi kapsar. Kişi artık yaşadığı olayın ve bunun kişinin hayatını nasıl etkileyeceğinin bilincindedir. Kişi de bir den çok duygu görülebilir. Örneğin, kişi kendisini, yalnız, savunmasız, umutsuz, kaygılı, korkmuş hissedebilirler. Duyguların yanı sıra bazı kişilerde fiziksel semptomlarda görülebilir bunlar, titreme, mide bulantısı, baş dönmesi, yorgunluk, uyku problemleri, iştah da değişiklik oluşabilir.

Bir sonra ki evre,

  1. OLAYLA BAŞA ÇIKMA EVRESİ’ ne geçer

Olaydan sonraki 6. ayı ve 1. yılı kapsar. Kişi artık olayla ilgili konuşmak istemez. Kaybettiklerinin arkasından yas tutarlar. Kişi yoğun üzüntü ya da özlem duyabilir. Kişide zihin ya da konsantrasyon problemleri sürebilir.  Kişi kendisine ya da dış etkenlere karşı aşırı öfke duyabilir.  Kişi yalnız kalmak isteyebilir.

Son olarak kişi,

  1. YENİDEN YAPILANDIRMA EVRESİ ‘ne geçer

Kişi yaşanılan olayı arkasında bırakmaya hazırdır, gelecek ile ilgili planlar yapmaya başlar ve kararlar alacak durumdadır. Günlük hayata artık ilgi duymaktadır. Yoğun duygular ve aşırı tepkiler azalmıştır. Kişi duygu olarak kendisini daha iyi hisseder.

Bazı bireyler travmatik bir olayı sağlıklı bir şekilde atlatamayabilir. Yani, bu evreler arasında geçiş sağlayamayabilir, ya da her hangi bir evrede takılı kalabilir. Hatta bazıları olayı kabullenmeye bilirler, sanki hiç yaşanmamış gibi her hangi bir tepki vermezler. Bunlar tabii ki sağlıksız tepkilerdir. Ve genellikler bireyler travmatik olaydan sonra en sık görülen iki tane psikolojik rahatsızlıklarla karşılaşabilirler. Bunlardan bir tanesi depresyondur. Depresyonun en sık görülen semptomlarından bazıları isteksizlik, yorgunluk, hayattan zevk alamama ve uyku problemleridir. Diğeri ise travma sonrası stres bozukluğudur. Bu rahatsızlığın en sık görülen semptomları ise olayla ilgili kabus görmek,  rahatsız edici kısımlarını sık sık düşünmek ve sanki tekrarlanacakmış gibi diken üstünde yaşamak, gelecekle ilgili plan yapamama, uyku problemleri, kolay irkilme, çabuk sinirlenmedir. Bu durumda psikolojik desteği es geçmemelidir. Kişinin psikolojik destek alması sorunlarıyla daha kolay başa çıkabilmesi ve olayı arkasında bırakarak günlük rutinine geçmesinde kolaylık sağlayacaktır.

 

 

WHAT IS TRAUMA?

Psychological trauma is a type of damage to the brain that occurs as a result of an overwhelming amount of stress that exceeds one’s ability to cope.

WHAT CAN CAUSE TRAUMA?

Accidents, violent attack, life threatening illness, domestic violence, war, death of someone close etc.

WHAT ARE THE STAGES OF PROCESSING AND ADAPTATION FOLLOWING TRAUMATIC EVENTS?

One may go through the 4 stages after having a traumatic event. These are respectively shock stage, reaction stage, working through and processing stage and reorientation stage.

  1. SHOCK STAGE

This comprise the first 24 hours after the event may take longer. What the person has experienced does not feel real. It feels like a movie. Everything seems unreal, and one is emotionally numbed and insensitive to pain. One cannot make rational decisions in this stage.

After this stage, one moves on to,

 

 

 

  1. REACTION STAGE

This takes approximately between 2 and 6 days after the event. Gradually, psychological chaos takes place. That is; one can feel anxious, fear, anger, hopeless, helpless, lonely etc. One becomes conscious of what has happened and its impact on one’s lives. One can also have physical reactions, such as shaking, nausea, dizziness, fatigue, sleep problems, and change in appetite.

The one person then moves on to,

  1. WORKING THROUGH AND PROCESSING STAGE

       This is nearly between 6 months to a year after the event. The person no longer wants to talk about the event, grieves for the loss. Strong emotions like sadness yearning may be experienced. One may continue to have memory and concentration problems. There might be anger outbursts to external sources. The person wants to be alone and is not present psychologically.

And lastly,

  1. REORIENTATION STAGE takes place

The person starts to let go what happened and makes concrete actions. Stars to accept what has happened. The intensity of reactions diminishes. The person stars to show interest in daily life and stars to make future plans. The person feels emotionally better.

However, some people may not deal with a traumatic event healthily. That is one may not show a healthy transition between the stages or some might me fixated to one of the stages. Some actually may deny what has happened and do not show any reaction or emotion. These are surely unhealthy.  And the person may have two most seen psychological problems after a trauma which are depression and post-traumatic stress disorder (ptsd)

. There are some of symptoms of depression which are feeling of helpless or hopeless, sleep problems, no interest in daily life etc. Some of symptoms of ptsd are re-experiencing the trauma, flashbacks, nightmares, sleep problems, anger outbursts etc. At this moment psychological help should not be neglected.  It is very crucial for person to accept and let go the event and to show interest in daily life. Thus, with psychological help the person will be able to cope with his or her problems healthily and go back to the daily life routine.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Motor sporu yarışına yoğun ilgi(Video)
Motor sporu yarışına yoğun ilgi(Video)
Şanlıurfalı gençler Diyarbakır Enderun Bölge Kampı’nda(Video)
Şanlıurfalı gençler Diyarbakır Enderun Bölge...