Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, “Ağustos ayında markette 37 ürünün 30’unda fiyat artışı, 6’sında ise fiyat azalışı görülürken, bir üründe fiyat değişimi olmadı” dedi.
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici ve market fiyatlarıyla ilgili açıklamalarda bulundu. Bayraktar, birçok ürün kaleminde yaşanan fiyat artışlarını ve düşüşlerini değerlendirdi. Ağustos ayında fiyatı en fazla artan ürünün markette ve üreticide yeşil fasulye olduğunu belirten Bayraktar, fiyatı en fazla düşen ürünün markette kuru soğan, üreticide ise limon olduğunu açıkladı.
"Girdi fiyatlarında yıllık bazda en fazla artış yüzde 85,3 oranıyla üre gübresinde görüldü"
Tarımsal üretimde kullanılan girdilerde yaşanan fiyat artışlarına ve üretici ile market fiyatları arasındaki farklara değinen Bayraktar, şunları söyledi:
“Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız verilere göre ağustos ayında temmuz ayına göre; 20.20.0 gübresi yüzde 6,6, DAP gübresi yüzde 4,3, amonyum sülfat gübresi yüzde 2,1, CAN (yüzde 26) gübresi yüzde 0,1 oranında arttı. Buna rağmen üre gübresi yüzde 1,3 oranında düştü. Geçen yılın ağustos ayına göre son bir yılda; üre gübresi yüzde 85,3, DAP gübresi yüzde 56,9, 20.20.0 gübresi yüzde 51,7, CAN (26) gübresi yüzde 39,3 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 33,8 oranında arttı.
Ağustos ayında temmuza göre besi yemi yüzde 0,7, süt yemi yüzde 0,6 arttı. Son bir yılda besi yemi yüzde 34,5, süt yemi yüzde 31,8 oranında yükseldi. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 12,8, tarım ilacı fiyatları yüzde 14,94 oranında arttı. Ağustosta mazot fiyatı aylık bazda yüzde 2,7 oranında düşmesine rağmen yıllık yüzde 21,8 oranında artış gösterdi. Girdi fiyatlarında yıllık bazda en fazla artış yüzde 85,3 ile üre gübresinde görüldü.”
"Üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla havuçta görüldü"
Bayraktar, üretici ve market arasındaki fiyat farklarına da değinerek, “Ağustos ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 335,3 ile havuçta görüldü. Havuçtaki fiyat farkını yüzde 299,9 ile kabak, yüzde 293,7 ile limon, yüzde 270,5 ile patlıcan, yüzde 222,8 ile sivri biber takip etti. Havuç 4,4 kat, kabak 4 kat, limon 3,9 kat, patlıcan 3,7 kat, sivri biber ise 3,2 kat fazlaya satıldı” dedi.
Üretici ile market fiyat karşılaştırmalarında:
Üreticide 11 lira olan havuç, markette 47 lira 88 kuruşa,
8 lira 38 kuruş olan kabak, 33 lira 49 kuruşa,
38 lira 75 kuruş olan limon, 152 lira 57 kuruşa,
10 lira 88 kuruş olan patlıcan, 40 lira 30 kuruşa,
14 lira 70 kuruş olan sivri biber ise 47 lira 45 kuruşa satıldı.
"Markette 37 ürünün 30’unda fiyat artışı görüldü"
Bayraktar, ağustosta markette birçok üründe fiyat artışı gözlemlendiğini belirterek, “Ağustos ayında markette 37 ürünün 30’unda fiyat artışı, 6’sında fiyat düşüşü görülürken, bir üründe fiyat değişimi olmadı. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 56 ile yeşil fasulye oldu. Yeşil fasulyedeki artışı yüzde 55,4 ile kabak, yüzde 39,7 ile salatalık, yüzde 35,8 ile patlıcan ve yüzde 19,2 ile yumurta takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 9 ile kuru soğan oldu” ifadelerini kullandı.
Soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 6,6 ile domates, yüzde 2,7 ile patates, yüzde 2,3 ile pirinç ve yüzde 1,2 ile sivri biber izledi.
"Üreticide 29 ürünün 19’unda fiyat artışı oldu"
Bayraktar, üretici fiyatlarıyla ilgili ise şu bilgileri verdi:
“Ağustos ayında üreticide 29 ürünün 19’unda fiyat artışı olurken, 6’sında fiyat düşüşü görüldü. Kuru soğan, kuru kayısı, kuru incir ve elmada ise fiyat değişimi olmadı. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 44,6 ile limonda görüldü. Limondaki düşüşü yüzde 24,6 ile sivri biber, yüzde 20 ile maydanoz, yüzde 9,1 ile patates, yüzde 8,3 ile havuç ve yüzde 1,1 ile yeşil mercimek izledi.
Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 152,9 ile yeşil fasulyede oldu. Yeşil fasulyedeki artışı yüzde 136,7 ile salatalık, yüzde 45 ile patlıcan, yüzde 30,9 ile kabak izledi. Çukurova Bölgesi'nde erkenci Mayer limon üretiminin fazla olması, piyasada arzın artmasına ve fiyatların düşmesine neden oldu.
Geçtiğimiz yıl yeterli gelir elde edemeyen limon üreticileri bu yıl da benzer sıkıntılar yaşadı. Yazlık patateste rekoltenin yüksek olması ve depolanamaması nedeniyle fiyat 4,5 liraya kadar geriledi. Pazarda ve markette ortalama 14 lira 66 kuruş olan patateste bu düşüş, artan maliyetler karşısında üreticiyi ciddi zarara uğrattı. Benzer şekilde kuru soğanda da üretim fazlalığı fiyatları maliyetin altına düşürdü. Maydanozda ürün miktarının artması, talebin sabit kalması nedeniyle arz fazlası oluştu ve fiyatlar geriledi.
Tüketici talebinin düşük kalması havuç fiyatlarını düşürdü. Yeşil fasulye, salatalık, patlıcan ve kabakta sezon sonunun gelmesiyle arz azaldı ve fiyatlar arttı. Kuru fasulyede artış ise yeni sezon ürünlerin piyasaya girmesinden kaynaklandı. Sivri biberdeki fiyat düşüşü ise arz fazlalığından kaynaklandı.”