Aspir bitkisi ve Şanlıurfa

Abone Ol

Aspir, kuraklığa dayanıklı, yazlık karakterde ve ortalama 110-140 gün arasında yetişebilen tek yıllık bir uzun gün yağ bitkisidir. Aspir, genellikle 80–100 cm arasında boylanabilir, dikenli ve dikensiz formları vardır. Dikenli formları dikensizlere göre daha fazla yağ içerir. Aspirin 4 çeşidi bilinmektedir;Bunlardan Yenice (kırmızı) ve Dinçer (turuncu) dikensiz,Remzibey (sarı) ve Balcı (sarı) çeşitleri dikenlidir.Dikensizlerde yağ oranı % 25-28, Dikenlilerde ise %30-40 arasındadır. Yağ tipi Oleik ve linoleiktir. Sarı, beyaz, krem, kırmızı ve turuncu gibi değişik renklerde çiçeklere sahiptir. Yaklaşık 2.5–3.0 m derinlere gidebilen bir kazık kök sistemine sahiptir. Tohumları, beyaz, kahverengi ve üzerinde koyu çizgiler bulunan beyaz taneler şeklindedir. Dallanan ve her dalın ucunda içerisinde tohumları bulunan küçük tablalar oluşturur.Renkli çiçekleri (petaller) gıda ve kumaş boyasında kullanılır. Tohumlarında % 30-45 arasında yağ bulunur ve yemeklik yağ olarak kullanılır. Yağı, sabun, boya, vernik, cila olarak kullanıldığı gibi, Linoleik asit içerdiğinden yemeklik yağ kalitesi yüksektir. Ayrıca yağı biyoyakıt olarak kullanılabilir,[1] küspesi ise hayvan yemi olarak kullanılır (küspesinde ortalama % 25 protein vardır). Güneydoğu anadolu bölgesinde ise pilavlara tat vermek için kullanılır.

Aspir güvercin yemi olarak da çok değerlidir.Aspir, Türkiye’de Eskişehir, Burdur, Isparta gibi belli yörelerde üretilmektedir. 2008 yılı yazından itibaren Trakya bölgesinde bölgenin yağ ihtiyacını karşılamakta ayçiçeğine olan bağımlılığı azaltmak için aspir ekimi özendirilmektedir ve ciddi yol kat edilmiştir.

Şanlıurfa koşullarında Aspir bitkisinde sulamanın verim ve yağ kalitesine etkisinin belirlenmesi adlı tarımsal yeniliklerinin yaygınlaştırılması kapsamında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Şanlıurfa İl Müdürlüğü ile beraber GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Şanlıurfanın Bozova İlçesi Ağıllı mahallesinde Aspir Hasadına başladı. Ağıllı Mahallesi (Köyü) çiftçisi Ziraat Mühendisi Fatih Kaplan’ın tarlasında 4 dekarlık alanda yürütülen projede Proje Lideri Ziraat Yüksek Mühendisi A.Suat NACAR ve Tarla Bitkileri Bölüm Başkanı Ziraat Yüksek Mühendisi Halil HATİPOĞLU ile beraber Biçerdöver’le hasat yapıldı.

Bu değerli ve pahalı bir bitkinin Şanlıurfada yaygınlaştırılması gerekir. Bu deneme soncu elde edilen sonuçlar ile diğer çiftçiler örnek almasıdır.