Diyarbakır, tarihi mirası ve kültürel zenginliği kadar doğal yapısıyla da dikkat çeken şehirlerden biri olarak öne çıkıyor. Mezopotamya’nın kadim toprakları üzerinde yer alan kent, genellikle nehirleriyle anılsa da göller açısından da merak edilen bir potansiyele sahip. Özellikle “Diyarbakır’da kaç tane göl var” sorusu, hem bölge halkı hem de doğa meraklıları tarafından sıkça araştırılıyor. Kentteki göllerin büyük bir kısmı doğal oluşumlu değil, baraj ve sulama amaçlı yapay göllerden oluşuyor.
Diyarbakır'da doğal göl var mı
Diyarbakır sınırları içerisinde klasik anlamda büyük ve doğal bir göl bulunmuyor. Kentin coğrafi yapısı, geniş ovalar ve akarsu vadileri üzerine kurulu olduğu için doğal göl oluşumuna çok elverişli değil. Ancak bu durum Diyarbakır’ın gölsüz olduğu anlamına gelmiyor. Özellikle son yıllarda inşa edilen barajlar sayesinde şehirde çok sayıda geniş yüzeyli su alanı ortaya çıkmış durumda. Bu alanlar zamanla göl görünümü kazanarak çevresinde doğal yaşamın gelişmesine katkı sağlıyor.
Baraj gölleri Diyarbakır'ın su haritasını değiştirdi
Diyarbakır’da bulunan göllerin büyük çoğunluğu baraj gölü niteliği taşıyor. Dicle Nehri başta olmak üzere kent sınırlarından geçen akarsular üzerine kurulan barajlar, hem enerji üretimi hem de tarımsal sulama açısından önemli görevler üstleniyor. Bu barajlar sayesinde Diyarbakır’da fiilen birden fazla göl oluşmuş durumda. Dicle Barajı, Kralkızı Barajı ve Batman Barajı’nın Diyarbakır’a yakın bölümleri, şehirle doğrudan ilişkilendirilen başlıca su kütleleri arasında yer alıyor. Bu baraj gölleri, yüzey alanı bakımından oldukça geniş olup uzaktan bakıldığında doğal göl izlenimi veriyor.
Dicle Baraj Gölü ve çevresindeki doğal yaşam
Diyarbakır denildiğinde ilk akla gelen su kaynaklarından biri Dicle Baraj Gölü oluyor. Dicle Nehri üzerinde kurulu olan bu baraj, Diyarbakır’ın su varlığı açısından en önemli yapılar arasında bulunuyor. Baraj gölü, yalnızca enerji üretimiyle değil, çevresinde oluşturduğu ekosistemle de dikkat çekiyor. Zaman içerisinde göl çevresinde balık türleri, kuşlar ve bitki örtüsü gelişmiş durumda. Özellikle göç dönemlerinde bazı kuş türlerinin bu alanı dinlenme noktası olarak kullanması, gölün ekolojik değerini artırıyor.
Kralkızı Baraj Gölü Diyarbakır için ne ifade ediyor
Kralkızı Barajı da Diyarbakır’daki göller arasında önemli bir yere sahip. Dicle Nehri’nin kollarından biri üzerinde kurulu olan bu baraj, Diyarbakır’ın tarımsal sulama kapasitesini ciddi ölçüde artırmış durumda. Baraj gölü, geniş bir alana yayılması nedeniyle halk arasında göl olarak anılıyor. Özellikle yaz aylarında su seviyesinin yükselmesiyle birlikte manzara açısından dikkat çekici bir görüntü ortaya çıkıyor. Kralkızı Baraj Gölü, Diyarbakır’ın su yönetimi politikalarında kilit rol oynayan yapılardan biri olarak kabul ediliyor.
Diyarbakır'da küçük çaplı gol ve su birikintileri
Büyük baraj göllerinin yanı sıra Diyarbakır’da daha küçük çaplı su alanları da bulunuyor. Bunlar genellikle sulama göletleri veya mevsimsel olarak oluşan su birikintileri şeklinde ortaya çıkıyor. Yağışlı dönemlerde dolan bu alanlar, yaz aylarında kısmen çekilse de çevredeki tarım arazileri ve hayvancılık faaliyetleri için önemli bir kaynak oluşturuyor. Bu tür göletler resmi olarak büyük göl statüsünde değerlendirilmese de Diyarbakır’ın su ekosistemine katkı sağlıyor.
Diyarbakır'da kaç gol var sorusunun net cevabi
Diyarbakır’da doğal göl sayısı sıfıra yakın kabul edilirken, baraj ve göletlerle birlikte değerlendirildiğinde şehir sınırları içinde üç büyük baraj gölü ve çok sayıda küçük su alanı bulunuyor. Bu nedenle Diyarbakır’da göl yok demek doğru olmadığı gibi, tamamı doğal göllerden oluşan bir yapıdan söz etmek de mümkün değil. Barajlar sayesinde oluşan bu göller, kentin hem ekonomik hem de çevresel dengesinde önemli rol oynuyor. Diyarbakır’ın su varlığı, nehirlerle birlikte bu yapay göller üzerinden şekillenmeye devam ediyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım