UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Göbeklitepe'de yürütülen yer altı araştırmaları sonucunda, anıtsal yapıların yanı sıra konut işlevi görmüş olabileceği değerlendirilen dörtgen planlı yapıların izine rastlandı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda, Taş Tepeler Projesi kapsamında yürütülen çalışmalara İstanbul Üniversitesi başkanlık ederken, Alman Arkeoloji Enstitüsü ve Berlin Freie Üniversitesi’nden uzmanlar da katkı sağlıyor.
Bu çerçevede alanda jeomanyetik, jeoradar ve lidar teknolojileriyle ölçümler gerçekleştirildi. Taramalar sonucunda, Göbeklitepe'de bilinen yuvarlak planlı anıtsal yapıların yanı sıra, konut olarak kullanılmış olabileceği değerlendirilen dörtgen planlı yeni yapıların izleri belirlendi.
Aynı çalışmalar kapsamında höyüğün büyüklüğü ve sınırlarını belirlemeye yönelik jeoarkeolojik ölçümler de devam ediyor.
Doğu ve güney bölgelerde yoğunlaşıyor
Kazı Başkanı Prof. Dr. Necmi Karul, yaptığı açıklamada, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras” projesiyle birlikte yeni bir döneme girdiklerini ve kazısı henüz yapılmamış alanlarda belgeleme çalışmalarına ağırlık verdiklerini söyledi.
İş birliği yapılan kurumların sayısının arttığını belirten Karul, Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nün de jeoarkeolojik çalışmalar yürüttüğünü ve bu verilerin gelecek dönem kazı stratejileri için yol gösterici nitelikte olduğunu ifade etti.
Bölgede kısa sürede önemli sonuçlara ulaştıklarını vurgulayan Karul, şöyle devam etti:
“Bugüne kadar Göbeklitepe’de sekiz anıtsal yapı açığa çıkarıldı. Jeomanyetik ölçümlerle daha önce varlığını bildiğimiz alanlar da vardı. Bu yılın başında höyüğün neredeyse tamamını kaplayan zeytin ağaçlarını taşıyarak hem ölçüm yapma imkânı bulduk hem de kazı için hazırlık yaptık. İlk sonuçlar, bildiğimiz anıtsal yapıların benzerlerinin yanı sıra daha önce çok az bilgi sahibi olduğumuz, konut niteliğinde olabilecek dörtgen planlı yapıların varlığını ortaya koydu. Bu yapılar özellikle höyüğün doğu ve güney kesimlerinde yoğunlaşıyor.”
Karul, çalışmayla höyüğün sınırlarının daha net belirlenebileceğini ve bu sayede gelecek yıllardaki çalışmaların daha iyi planlanabileceğini ifade ederek, “Sadece birkaç haftalık bir çalışmayla anıtsal yapılar ve konutların yerlerini, yoğunluklarını tespit etmiş olduk,” dedi.
Projeye gelecek yıl da devam edilecek
Göbeklitepe’deki jeoarkeolojik araştırmaları yürüten Avusturya Arkeoloji Enstitüsü Direktörü Prof. Dr. Barbara Horejs ise yapılan ölçümlerle çok sayıda yeni yapının izine rastlandığını söyledi.
“Çalışmalarda büyük bir bina ve çok sayıda konut yapısı tespit ettik. Bulgular oldukça heyecan verici,” diyen Horejs, projeye 2026 yılında da devam edeceklerini kaydetti.