Gümüş İşlemeyi sanatı unutuyor

Tatlı; Şuan gümüş işlemeyi yaşatmaya çalışıyoruz, yapmaya çalışıyoruz çünkü unutulmaya yüz tutmuş bir sanat bu yüzden gücümüz yettikçe daha da çalışmaya, sanatımızı daha da ileri götürmeye çalışacağız

Gümüş İşlemeyi sanatı unutuyor

Tatlı; Şuan gümüş işlemeyi yaşatmaya çalışıyoruz, yapmaya çalışıyoruz çünkü unutulmaya yüz tutmuş bir sanat bu yüzden gücümüz yettikçe daha da çalışmaya, sanatımızı daha da ileri götürmeye çalışacağız

Gümüş İşlemeyi sanatı unutuyor
28 Temmuz 2021 - 18:52

Gümüş işleme telkari ustası olan Eyüp Sabri TATLI Şanlıurfa Gazetesine yaptığı açıklamada ; bizim yaptığımız sanat gümüş işleme telkari sanatıdır ve Türkiye’de artık unutulmaya yüz tutmuş bir sanattır. Geçmişi 3 bin yıla dayanır, Osmanlı’dan, Mezopotamya’dan gelir ve sanata gelince de artık sanatımız unutulmaya yüz tutmuş. Biz 6 yaşından beri bu sanatın içerisindeyiz, annem zamanında beni atölyeye götürüp eti senin kemiği benim diyerek ustama teslim etti. Şuan gümüş işlemeyi yaşatmaya çalışıyoruz, yapmaya çalışıyoruz çünkü unutulmaya yüz tutmuş bir sanat bu yüzden gücümüz yettikçe daha da çalışmaya, sanatımızı daha da ileri götürmeye çalışacağız. Pandemiden dolayı atölyeler de iş yok, inşallah pandemi süreci biter de atölyeler düzgün biçim de çalışmaya başlar zaten Urfa’’da belli başlı ortalama 20 tane atölye var, gümüşe gelince de kimse şuan gümüş yapmıyor ama biz işimiz gümüş olduğu için yapıyoruz. Altın yapan var ama şuan da altının maliyeti yüksek olduğu için genel de Urfa akıtmasını, Frenk bağını, gerdanlığı almaya başladı çünkü imkân yetmiyor bu yüzden de halkımızın şuan da gümüşe rağbeti var. Ben mesleğimi çok seviyorum, biz en azından gümüşü yaşatmaya çalıştığımız için çevre tarafından seviliyoruz aynı zaman da ben Kültür Bakanlığına bağlı bir ustayım, kendim devlet sanatçısıyım. Sizin gibi değerli dostlarımız gelip bizimle fikir alışverişi yapıyorlar, biz de sanatı elimizden geldiği kadar yaşatmaya çalışıyoruz. Yapmış olduğumuz ve yapacağımız tüm ürünlerin hepsi el yapımı biz makine kullanmayız, makinenin yapmış olduğu ürünleri bizim gibi ustalar önce el ile çıkarıyor şablon biz de, model biz de. Bizden sonra makineye götürüyorlar döküm yapıyorlar ama biz de döküm olmaz çünkü biz atadan, deden hep el yapımına devam ettik. Yeni nesil gençlik biraz laylaylom yaşıyor, akıllı telefon çıktı, sosyal medyalar çıktı ve bunlar da gençlerimizi bitirdi. Bizim gibi sanatlar keşke yapılsa örneğin ben kendim de akıllı telefon kullanıyorum ama ben sadece ürün fotoğrafları göndermek için kullanıyorum. Gençlerimize gelince, gençlerimiz çalışmayı istemiyor, gençler paramı nasıl kazanıp nasıl harcayacağım diye düşünmüyor. Gençler telefona ayırdıkları zamanı okullarına ve eğitimlerine ayırmış olsalardı kim bilir nerelere gelirlerdi. Özellikle Türkiye’nin gençleri diyorum çünkü ben yurt dışına da gittim onlar bizim kadar akıllı telefon kullanmıyorlar. Bir gün bir arkadaşım Çin’e gitmişti geldikten sonra biraz konuştuk, ban dedi bir gün metro da gidiyoruz baktım herkesin elinde tuşlu telefon var. Bende tercümana sordum ve bana dedi, bizim akıllı telefonları kullanmaya zamanımız yok, biz yapıp satıyoruz. Bize de baktınız zaman eleman yetişmiyor, birçok il de gümüş sanatının üniversitesi var ve bizim gibi ustaları o üniversiteler de çalıştırıyorlar. Keşke Urfa’da da böyle bir bölüm açılsa da gençlerimizi o tarafa çekebilsek, ben sanat deyince bunun içerisinde Hat sanatı var unutulmaya başlanmış, Ney sanatı var, tarakçılık mesleği vs. hep unutulmaya başlandı. Keşke gençler yetişseler de kendilerine bir iş imkânı sağlasalar, gençler gelsinler bizlerin yanına sorsunlar, biz de maddi ve manevi her konuda gücümüzün yettiğince onlara oluruz. Ben 6 yaşından beri çalışıyorum, buradan gençlere söylüyorum gençler namaz kılın, namaz sizleri dar da koymaz, erken kalkan yol alır, namazınızı aksatmayın, büyüklerinizin kıymetini bilin. Sanatı sorun, bizim gibi ustaları bulup bu sanatı sorun. Dedi.
Gümüş İşçiliğinin Tarihçesi, Gümüşle beraber gümüş işçiliğinin tarihçesi de milattan önceki dönemlere dayanmaktadır. Arkeolojik kazılarda milattan önceki dönemlerde yaşayan uygarlıklar tarafından kullanılmış olan gümüş işçiliği ile elde edilmiş kaplar, takılar, kılıç kınları, kama sapları, paralar ve süs eşyaları gibi ürünler bulunmuştur.Günümüzde de gümüş işçiliği devam eden bir meslektir ancak el emeği ile yapılan ürünler teknolojinin etkisi ile kaybolmaya yüz tutmuştur. Daha çok teknolojik koşullarda gümüşten ürünler elde edilmektedir.
Gümüş İşçiliği Türleri; Ülkemizde geçmiş dönemde ortaya çıkan en önemli gümüş işlemeciliği sanatı türleri telkari ve savattır. Telkari özellikle Mardin yöresinde ortaya çıkmış gümüş tel işleme sanatının adıdır. Mardin dışında Trabzon ve Beypazarı’nda yapılır. El emeği ile telkari ürünleri yapılmaktadır. Bu ürünlerden bazıları tütün kutusu, kemerler, aynalar, düğmeler, yüzükler ve tepsilerdir. Savat sanatı ise savat çamuru adı verilen siyah renkli çamurun eritilerek gümüş üzerine sürülmesi ile elde edilen eski bir sanattır.Savat sanatı Van ilinde hala yapılmaya devam eden bir sanattır ve çeşitli ürünler üretilmektedir. Savat ürünleri arasında gerdanlıklar, tütün tabakaları, kemerler ve saç tokaları gibi ürünler bulunmaktadır. Hem telkari hem de savat sanatı sabır ve el emeği isteyen bir sanattır ve günümüzde bu işi yapan yeni ustaların ortaya çıkmaması ile unutulmaya yüz tutmuşlardır.
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum