Genel Sağlık Sigortası kapsamında biriken borçlarla ilgili önemli bir detay kamuoyunda yeniden gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından otomatik tescil sistemiyle kaydedilen bazı vatandaşların, farkında olmadan Genel Sağlık Sigortası prim borcu biriktirdiği ortaya çıktı. Özellikle işten ayrılan, mezuniyet sonrası sigortasız kalan veya düzensiz çalışan kişiler için sistem otomatik olarak prim tahakkuku oluşturuyor.
Birçok kişi sağlık hizmeti almasa dahi adlarına aylık prim borcu yansıtıldığını ancak bunu uzun süre fark etmediğini belirtiyor. Uzmanlar, bu borçların zamanla faizle birlikte büyüdüğünü ve ödenmemesi halinde haciz sürecine kadar ilerleyebileceğini ifade ediyor.
Otomatik GSS Tescili Nasıl İşliyor
Mevzuata göre 18 yaşını doldurmuş ve aktif bir sigortalılığı bulunmayan her vatandaş Genel Sağlık Sigortası kapsamına alınıyor. Öğrencilik süresi sona ermiş bireyler, işten ayrıldıktan sonra belirli süre içinde yeni bir işe başlamayan kişiler ve ayda 30 günden az sigortalı gösterilen çalışanlar risk grubunda yer alıyor.
Sistem, kişinin gelir durumuna bakılmaksızın brüt asgari ücretin belirli oranı üzerinden aylık prim borcu tahakkuk ettiriyor. Bu durum özellikle yeni mezun gençler ve iş arama sürecindeki bireyler için beklenmedik bir borç yükü oluşturabiliyor.
Vatandaşların önemli bir bölümü borcunu ancak e Devlet üzerinden sorgulama yaptığında fark ediyor.
Gelir Testi Başvurusu Borçları Sildirebiliyor
Borçların silinmesi için izlenebilecek yasal bir yol bulunuyor. İkamet edilen ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı üzerinden gelir testi başvurusu yapılabiliyor. Gelir testi sonucunda hane içinde kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinden düşük çıkarsa, biriken GSS prim borçları geriye dönük olarak silinebiliyor.
Bu işlem tek bir başvuruyla gerçekleştirilebiliyor. Gelir kriterini sağlayan kişiler için yalnızca mevcut borçlar silinmekle kalmıyor, aynı zamanda prim ödemeden sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı da tanınabiliyor.
Uzmanlar, özellikle uzun süredir işsiz olan ya da düzensiz gelire sahip bireylerin bu imkândan haberdar olmadığını belirtiyor.
Borç Sorgulama İşlemi Dijital Ortamda Yapılabiliyor
Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında yer alan borç bilgileri e Devlet sistemi üzerinden sorgulanabiliyor. Genel Sağlık Sigortası tescil ve prim borcu ekranı üzerinden vatandaşlar adlarına tahakkuk etmiş borç olup olmadığını görüntüleyebiliyor.
Yetkililer, düzenli aralıklarla borç sorgulaması yapılmasının önemine dikkat çekiyor. Özellikle işten ayrılan veya mezuniyet sonrası sigortalı çalışmayan kişilerin durumlarını kontrol etmesi öneriliyor.
Faiz ve Haciz Riskine Karşı Uyarı
GSS prim borçlarının ödenmemesi halinde gecikme faizi uygulanıyor. Uzun süre işlem yapılmadığında borç tutarı ciddi seviyelere ulaşabiliyor. Bazı durumlarda e haciz süreci de gündeme gelebiliyor.
Bu nedenle uzmanlar, gelir testi hakkı bulunan kişilerin vakit kaybetmeden başvuru yapması gerektiğini ifade ediyor. Borcun erken tespit edilmesi ve gerekli işlemlerin yapılması, ileride doğabilecek hukuki ve mali riskleri azaltabiliyor.
Ekonomik dalgalanmaların yaşandığı bir dönemde fark edilmeden biriken GSS borçları birçok vatandaş için sürpriz olabiliyor. Gelir testi başvurusu sayesinde şartları sağlayan kişilerin bu borçtan tamamen kurtulabileceği belirtiliyor. Yetkililer, başvuru sürecinin ilçe bazında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla yürütüldüğünü ve gerekli belgelerin ilgili birimlerce bildirildiğini ifade ediyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım