Tarım kenti Şanlıurfa’da hasat sezonunun başlamasıyla birlikte Türkiye’nin birçok bölgesinde yeniden gündeme gelen anız yangınlarına karşı alternatif çözümler devreye giriyor. Anız yakmadan üretim yapılmasını sağlayan doğrudan ekim (anıza ekim) uygulamaları, çiftçilere hem çevreci hem de ekonomik bir yöntem sunuyor.Anız yangınları, toprağın organik maddesini yok ederek verim kaybına yol açıyor, hava kirliliğini artırıyor, faydalı toprak canlılarını öldürüyor ve ekolojik dengeyi bozuyor. Uzmanlar, anız yakmak yerine sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması gerektiğini vurguluyor.
Bu kapsamda Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü (GATAEM) iş birliğinde 2025 yılında başlatılan “doğrudan anıza ekim” çalışmaları olumlu sonuçlar veriyor. Buğday ve arpa hasadından sonra tarlalar yakılmadan soya, mısır ve susam ekimi gerçekleştiriliyor.Modern tarım teknolojileriyle kullanılan doğrudan ekim mibzerleri sayesinde anız bozulmadan ekim yapılabiliyor. Şanlıurfa Akıllı Tarım Projesi kapsamında yürütülen bu sistem, toprağın yapısını korurken yakıt, işçilik ve zaman maliyetlerinde önemli tasarruf sağlıyor.GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Merkezi Yüksek Ziraat Mühendisi Ahmet Çıkman, çalışmalar hakkında şu değerlendirmeyi yaptı:
“Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile GATAEM olarak ortak bir çalışma yürütüyoruz. Geçen yıl buğday anızına mısır ekimi gerçekleştirdik ve başarılı sonuçlar aldık. Bu başarı üzerine ürün çeşitliliğini artırdık. Geçen sene sadece buğday anızına mısır, mısır anızına da buğday ekimi yapmıştık. Bu sene ise buğday anızına hem soya hem mısır hem de susam ekimi gerçekleştirdik. Amacımız çiftçilerin ekonomik anlamda rahatlaması ve çevresel faktörleri göz önünde bulundurmak. Bu ekim yöntemi yakıt, iş gücü ve zaman yönünden tasarruf sağlayacak. Anız yangınlarını önlemek için toprağı sürmeden doğrudan ekim yapıyoruz. Bu örnek çalışmaları çiftçilere göstererek onların kendi arazilerinde de benzer uygulamalara geçmelerini hedefliyoruz. Anız yaktığımızda hem toprağın içindeki faydalı mineralleri yok ediyoruz hem çevreye zarar veriyoruz hem de toprağı yoruyoruz
.”Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetleri Dairesi Başkanı Halil Hatipoğlu ise şunları söyledi: “Anıza ekim yöntemi dünyada yaygın bir uygulama. Ülkemizde de Konya’da birçok çiftçimiz bunu başarıyla uyguluyor.
GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü uzun yıllardır bu konu üzerinde çalışmalar yürütüyordu. Geçen yıl ortak anıza ekim projesini başlattık. 2026 yılında bunu genişleterek anıza mısır, anıza soya ve anıza susam ekimiyle daha da büyütüyoruz. Amaç, çiftçilerimizin anızlarını yakmaması. Yanan anızdan sonra toprağın en verimli yüzey katmanı zarar görüyor. Sürüm yapmadan direkt anıza ekim yaptıkları için yakıttan, işçilikten ve zamandan tasarruf ediyorlar. Her yıl farklı ilçelerde çiftçi tarlalarında anıza ekimin yaygınlaşması için çalışmalarımız devam edecek. Ziraat odası başkanlarımız ve ilçe tarım müdürlerimizle iş birliği içinde çiftçilerin yanına bizzat giderek bu yöntemin rahatlıkla uygulanabileceğini göstereceğiz.
Böylece anız yakılmadığı zaman toprağımıza zarar vermemiş olur, az yakıt ve az işçilikle tasarruflu bir model uygularız. Ayrıca suyun buharlaşmasını da engellemiş oluruz.”Sürdürülebilir tarım yöntemlerinin yaygınlaştırılmasıyla tarım arazilerinin korunması, çevresel zararların azaltılması ve gelecek nesillere daha verimli topraklar bırakılması hedefleniyor.
