Kamu alacaklarının ödenmesi noktasında uzun süredir beklenen yasal süreçte kritik dönemeç girildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu bünyesindeki birikmiş yükümlülükler için tanınan başvuru süresi 31 Ağustos 2026 tarihinde sona eriyor. Mali yükünü hafifletmek ve borçlarını uygun şartlarda taksite bağlamak isteyen milyonlarca mükellef için takvim daralıyor.
Uygulama kapsamında vatandaşlara 72 aya varan vade seçenekleri sunulurken, mevcut piyasa koşullarına göre son derece makul bir tecil faizi oranı uygulanıyor. Ancak başvuru yapmış olmak tek başına yeterli görülmüyor. İşlemlerin eksiksiz tamamlanması ve ardından oluşturulan ödeme takvimine harfiyen uyulması, kazanılan hakların korunması açısından büyük önem taşıyor.
Başvuru Sürecinde Kapsama Giren Borç Türleri
Devlete olan yükümlülüklerin yeniden planlanmasında hangi kalemlerin kapsama girdiği büyük merak konusuydu. Gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, stopaj, damga vergisi, Motorlu Taşıtlar Vergisi ve trafik cezaları gibi Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı birimlerce takip edilen alacaklar bu kapsama giriyor. Ayrıca KYK öğrenim kredisi borçları da ödeme kolaylığından yararlanabiliyor.
Buna karşın 2026 yılına ait geçici vergiler ve özel tüketim vergisi gibi bazı özel kalemler uygulamanın dışında tutuluyor. Sosyal Güvenlik Kurumu prim borçları ise ayrı bir yasal düzenleme çerçevesinde ele alınıyor. SGK borcu bulunan işveren ve sigortalıların da 31 Ağustos 2026 tarihine kadar ilgili birimlere müracaat etmeleri gerekiyor.
Herkes İçin Standart Vade Mümkün mü?
Kamuoyunda tüm borçlulara koşulsuz olarak 72 ay vade verileceği yönünde yanlış bir algı bulunuyor. Oysa taksit süresi, borcun niteliğine ve borçlunun mali durumuna göre değişkenlik gösteriyor. Yapılan değerlendirmelerde borçlular için 36, 48, 60 ve 72 ay gibi farklı periyotlar belirlenebiliyor.
Özellikle ticari işletmeler için "zor durum" kriteri göz önüne alınarak finansal göstergeler detaylıca inceleniyor. Başvurunun ardından sunulan belgeler kontrol ediliyor ve mükellefe özel bir taksitlendirme haritası çıkarılıyor. Yapılandırılan borçların ilk taksit ödemelerinin ise Eylül 2026 itibarıyla başlaması öngörülüyor.
Yıllık Yüzde 29 Tecil Faizi Avantajı
Günün ekonomik şartlarında uygulanan normal tecil faizi oranı yüzde 39 seviyesinde seyrederken, bu özel imkandan faydalananlar için oran yüzde 29,00 olarak uygulanıyor. Bu durum, borç tutarında doğrudan bir anapara indirimi sağlamasa da uzun vadede ödenecek toplam faiz miktarını ciddi oranda düşürüyor.
Mali disiplini sağlamak isteyen mükellefler, daha düşük bir oran üzerinden hesaplanan taksitlerle ödemelerini zamana yayma şansı yakalıyor. Böylece birikmiş kamu alacaklarının piyasa şartlarına göre çok daha makul bir maliyetle kapatılması hedefleniyor.
Taksitlerin Aksatılması Ve Hak Kaybı Riskleri
Belirlenen plan dahilinde ödemelerin aksatılması durumunda yapılandırma hakkının kaybedilmesi riski ortaya çıkıyor. Bir takvim yılı içerisinde en fazla 2 taksitin vadesinde ödenmemesi veya eksik yatırılması hak kaybına yol açmıyor. Ancak geciken bu ödemelerin gecikme zammıyla birlikte sonraki dönemlerde kapatılması şart koşuluyor.
Bir yıl içinde 3 veya daha fazla taksidin aksatılması halinde ise sağlanan tüm ayrıcalıklar geçersiz kılınıyor. Borç, eski haline dönerek yasal takip süreçlerine yeniden konu ediliyor. Bu nedenle ödeme gücüne uygun bir takvimin seçilmesi kritik bir unsur olarak öne çıkıyor.
Banka Hesaplarındaki E-Haciz Durumu
Borçlular arasında yaygın olan bir diğer yanlış kanaat ise başvuru yapıldığı anda e-hacizlerin kendiliğinden kalkacağı yönünde. Sadece müracaat etmiş olmak veya sözleşme imzalamak banka hesaplarındaki kısıtlamaları otomatik olarak kaldırmıyor.
Hacizlerin esnetilmesi veya tamamen kaldırılması için yapılandırılan toplam borcun en az yüzde 10,00'luk kısmının ödenmiş olması şartı aranıyor. Ayrıca teminat durumu ve borcun niteliği incelenerek ilgili vergi dairesi veya kurum tarafından değerlendirme yapılıyor. Borçluların işlemler tamamlanmadan hesaplarındaki blokajın açılmasını beklememeleri gerekiyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
