Deprem bölgesindeki imalat sanayisi kapasite kullanımında Türkiye ortalamasını aştı Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde büyük hasar gören 11 ildeki imalat sanayisi, devlet destekleri ve bölge halkının çabasıyla hızla toparlanarak kapasite kullanım oranında Türkiye ortalamasının üzerine çıktı. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan *“Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu”*ndan derlediği bilgilere göre, depremlerden etkilenen 11 ilde sanayideki toparlanma rakamlara yansıdı. Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa’da bölgesel kalkınmanın hızlanması, üretim faaliyetlerinin ve istihdamın artırılması amacıyla devreye alınan çok sayıda proje kararlılıkla uygulanmaya devam ediyor. Bu kapsamda, deprem bölgesindeki illerin imalat sanayisi kapasite kullanım oranı, afetin hemen ardından Mart 2023’te en düşük seviyeye gerilerken Temmuz 2024’ten itibaren Türkiye ortalamasının üzerine çıktı. O tarihten bu yana kapasite kullanım oranı sürekli ortalamanın üzerinde seyretti. Söz konusu illerde sanayide toplam elektrik tüketimi Şubat 2024’te Şubat 2023’e göre yüzde 75,6, Aralık 2025’te ise Aralık 2023’e kıyasla yüzde 5,5 arttı. Doğal gaz tüketimi de Şubat 2024’te Şubat 2023’e göre yüzde 75,1, Aralık 2025’te Aralık 2023’e göre yüzde 29,8 yükseldi. KOBİ’lere özel projeler Bölgede küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) yönelik projelere ağırlık verildi. Organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerinde faaliyetlerin aksamaması amacıyla KOSGEB tarafından çalışanların barınma ihtiyacının karşılanmasına yönelik “Afet Dönemi Yaşam Alanı Desteği” sağlandı. İş yeri hasar gören KOBİ’lere, faaliyet gösterdikleri yapıların bakım ve onarımlarına ilişkin hizmet alım giderleri, personel giderleri ile ham madde, teçhizat ve donanım alımlarını kapsayan Afet Dönemi İşletme Desteği verildi.
Model Fabrikalar Projesi kapsamında Kuveyt Deprem Fonu desteğiyle planlanan faaliyetler geçen yıl uygulanırken, Adana, Malatya ve Gaziantep’te seçilen 16 firmaya eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunuldu. TÜBİTAK destek programları kapsamında deprem bölgesindeki özel sektör firmalarına yönelik açılan çağrılarla toplam 156 proje başvurusu alındı. Değerlendirmesi tamamlanan projelerden 95’inin 396 milyon lirayla desteklenmesine karar verilirken, bugüne kadar 293,3 milyon lira kaynak aktarıldı. Depremden etkilenen bölgelerde KOBİ’lerin iyileşmesi ve iş sürekliliğinin sağlanmasına yönelik Türkiye Deprem Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Projesi kapsamında 69 bin 951 işletmeye toplam 47,9 milyar lira destek ödemesi yapıldı. KOSGEB borçları silindi Geleneksel ve İleri Girişimcilik Destek Programları kapsamında bölgedeki girişimcilere ocak ayı itibarıyla 134,9 milyon lira ödeme gerçekleştirildi. 2023 Deprem Acil Destek Kredisi Programı kapsamında 21 Mart 2023–31 Mayıs 2024 döneminde 7 bin 437 işletmeye toplam 6,55 milyar lira kredi kullandırıldı. Depremden etkilenen 11 ilde daha önce hakkında hukuki işlem başlatılan 57 işletmenin KOSGEB’e olan borcu silindi. Afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerdeki sanayi sitelerinin üstyapı inşaatlarına ait kredilendirme oranları yüzde 70’ten yüzde 100’e çıkarıldı. Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında ise üretime yönelik yatırım süreleri, talep edilmesi halinde 6 aya kadar uzatıldı. Küçük sanayi sitesi ve müşavirlik yatırımları kapsamında 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 13,6 milyar lira harcama yapıldı. Böylece KOSGEB destekleri, kalkınma ajansları destekleri ve müşavirlik hizmetleriyle birlikte 11 ilde toplam 17 milyar 627,3 milyon lira kaynak kullanıldı. Sosyal ve bölgesel kalkınmaya destek Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı kapsamında 7 ilde 24 proje desteklenirken, bu projelere 2026 yılı fiyatlarıyla 198,6 milyon lira kaynak aktarıldı. Bölgesel Kalkınma Odaklı Toparlanma Acil Eylem Programı kapsamında ise toplam bütçesi yaklaşık 2,3 milyar lira olan 53 proje hayata geçirildi. Bu projelerle 1.409 iş yeri ve 158 üretim atölyesinin inşası, bakım ve onarımı yapılarak 5 bin 373 kişiye istihdam sağlandı.