UNESCO Müzik Şehri Şanlıurfa’da yaşayan 56 yaşındaki bağlama ustası Yahya Çekirge, babasından öğrendiği saz imalatını geleneksel yöntemlerle sürdürüyor. Babası Aziz Çekirge’nin 1947 yılında başlattığı mesleği 1992’de vefatının ardından devralan usta, dut ağacından el işçiliğiyle ürettiği bağlamalarla kentin müzik kültürüne katkı sunuyor. Çekirge, babasından hatıra kalan yaklaşık 70 yıllık oyma dut bağlamayı ise gözü gibi koruyor.
Şanlıurfa’nın köklü müzik geleneğinin temsilcilerinden Yahya Çekirge, küçük yaşlarda babasından öğrendiği saz imalatını yılların tecrübesiyle sürdürüyor. Babası Aziz Çekirge’nin 1947 yılında başladığı mesleği, 1992’de babasının hayatını kaybetmesinin ardından devralan Çekirge, geleneksel üretim tekniklerini yaşatmaya devam ediyor.
Dut ağacından oyma tekniğiyle bağlamalar üreten Çekirge, el işçiliğinin enstrümanın ses kalitesi açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor. Saz imalatının yanı sıra Şanlıurfa’nın müzik kültüründe önemli bir yere sahip olan sıra gecelerinde de sahne alan usta, mesleğini müzikle iç içe sürdürüyor.
“EL İŞÇİLİĞİYLE ÜRETİLEN SAZLAR ARASINDA ÇOK FARK VAR”
Bağlamanın ses kalitesinde ağacın kuruma süresinin, teknenin inceliğinin ve kullanılan malzemelerin etkili olduğunu vurgulayan Çekirge, üretimde sabrın ve ustalığın önemine dikkat çekiyor. Ağacın yeterince kuruması için aylarca beklediğini anlatan usta, el işçiliğiyle fabrikasyon üretim arasında önemli farklılıklar bulunduğunu ifade etti.
Çekirge, “Şu anda fabrikasyon yapıyorlar. Mesela günde 100 tane saz çıkarıyorlar ama el işçiliğiyle onun arasında çok fark var.” dedi.
Kendi üretiminde geleneksel oyma ve cilalama yöntemlerini tercih ettiğini belirten Çekirge, bağlamanın sesini etkileyen ayrıntıları şu sözlerle anlattı:
“Oyduğumuz zaman ince oyuyoruz. Şimdi bazı arkadaşlar mesela oyuyorlar. Matkapla deliyorlar. Bizimki keser oyması. Ne kadar tekne ince olursa o kadar saz gümbür gümbür eder. O kadar güzel olur. Ben oyma sazlara polyester vernik diye bir şey atmıyorum. Benimki gomalak ciladır. Bütün sazlara elle gomalak cila atıyorum. Polyester vernik sazın gözeneklerini kapatır. Ama gomalak cila o gözenekleri kapatmaz. Sesi daha güzel verir, dışarı daha iyi yansır.”
BABASINDAN KALAN 70 YILLIK BAĞLAMAYI GÖZÜ GİBİ KORUYOR
Yahya Çekirge’nin en değerli eşyalarının başında, babasından kendisine hatıra kalan yaklaşık 70 yıllık oyma dut bağlama geliyor. Yıllardır özenle sakladığı enstrümanın kendisi için maddi değerinin çok ötesinde bir anlam taşıdığını belirten Çekirge, bu bağlamayı hiçbir koşulda satmayacağını dile getirdi.
Babasından kalan sazın kendisi için taşıdığı değeri anlatan Çekirge, “Dünya bir yana, o saz bir yana. Trilyon da verseler o sazı mümkün değil vermem. Çünkü onun hatırası ayrı. Diğer sazla o sazın arasında dünya kadar fark var. Bir saz ne kadar kurursa ne kadar kalırsa ne kadar çalınırsa o kadar güzelleşir.” ifadelerini kullandı.
HEM SAZ ÜRETİYOR HEM MÜZİK EĞİTİMİ VERİYOR
Saz imalatını geleneksel yöntemlerle sürdürmenin yanı sıra müzik eğitimi de veren Yahya Çekirge, Şanlıurfa’nın köklü müzik kültürünün yaşatılması için çalışmalarına devam ediyor. Sıra gecelerinde de sahne alan Çekirge, müzik hayatında önemli sanatçılarla bir araya geldiğini belirterek İbrahim Tatlıses ile de aynı sahneyi paylaştığını söyledi.
Babasından devraldığı mesleği yıllardır sürdüren Çekirge, el emeğiyle ürettiği bağlamalar ve müzik çalışmalarıyla Şanlıurfa’nın saz ustalığı geleneğini gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyor.
