Şanlıurfa’da, Çanakkale Savaşı’na katılan Urfalı askerlerin anlattığı kahramanlık hikâyeleri üzerine yaptırılan “Çanakkale Zaferi ve Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı”, Türkiye’de Çanakkale Zaferi anısına inşa edilen ilk anıt olma özelliğini taşıyor.
Harran Üniversitesi (HRÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Önal, Çanakkale Zaferi’nin Türk milletinin tüm unsurlarının omuz omuza verdiği ve büyük bir zaferle sonuçlanan tarihi bir direniş olduğunu söyledi. Önal, “Çanakkale’de Arıburun, Conkbayırı ve Anafartalar’da Mustafa Kemal ile birlikte savaşan Urfalı gaziler, memleketlerine döndüklerinde Mustafa Kemal’in kahramanlıklarını anlata anlata bitiremiyor. Bu durum dönemin yöneticisi Nusret Bey’i etkiliyor ve anıtın yaptırılmasını planlıyor. 1917 yılında anıt açılıyor, etrafına çiçekler ekiliyor ve ‘Çanakkale Zaferi ve Mustafa Kemal Paşa Çeşme Anıtı’ olarak adlandırılıyor. Türkiye’nin Çanakkale Zaferi anısına yapılmış, Mustafa Kemal Paşa ve Urfalı gaziler ile şehitler adına inşa edilmiş ilk anıt Şanlıurfa’da bulunuyor” dedi.
Prof. Dr. Önal, anıtın batı kitabesinde “Bu taş sessiz değil, büyük savaşın tacıdır” ifadesinin yer aldığını ve kitabenin Çanakkale Savaşı’na atıfta bulunduğunu belirtti.
Anıtın 9 metre yüksekliğinde sert kalker taşından yapıldığını aktaran Önal, “Anıtın üzerindeki kitabeler Ankara istikameti, Kafkas istikameti ve Hindistan istikameti olarak yazılıyor. Ayrıca 1917 yılında Nusret Bey tarafından Mustafa Kemal Paşa Caddesi de yaptırılıyor. Anıt bu caddeye bakıyor ve diğer adıyla ‘Mustafa Kemal Paşa Yol Gösteren Çeşmesi’ olarak anılıyor. Anıtın dört tarafı ayrı anlam taşıyor” ifadelerini kullandı.
Önal, anıtın zaman içinde birkaç kez yer değiştirdiğini ve günümüzde Abide Kavşağı’nda bulunduğunu, mevcut konumunun kentin yollarının kesiştiği önemli bir noktada yer aldığını sözlerine ekledi.