Resmi Gazete bünyesinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7587 sayılı Kanun kapsamında şehir içi yolcu taşımacılığı yürüten taksiciler ile ticari plaka sahiplerine yönelik KDV ve Gelir Vergisi alanında son derece kapsamlı düzenlemeler hayata geçirildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan mevzuat değişiklikleri çerçevesinde, Gelir Vergisi Kanunu ile Katma Değer Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanunu üzerinde köklü revizyonlara gidildi. Bu hamleyle birlikte taksi işletmeciliği faaliyetinde bulunan esnaf için hasılat esaslı vergilendirme seçeneği resmen kullanıma sunulmuş oldu.
Söz konusu mevzuat paketinin yürürlüğe girmesiyle birlikte sektör paydaşlarının mali yükümlülüklerinde gözle görülür bir değişim dönemi başladı. Ulaştırma ve maliye kanallarında uzun süredir tartışılan düzenleme, hem günlük yolcu taşıma faaliyetlerini yürüten esnafı hem de ticari plakasını devretmeyi planlayan yatırımcıları doğrudan ilgilendiriyor. Yasal altyapının tamamlanmasıyla beraber maliye teşkilatları da taksi esnafının başvurularını kabul etmeye ve yeni esaslara göre işlem yapmaya başladı.
Hasılat Esaslı Vergilendirme Seçeneğinin Detayları
Yeni yasal çerçevenin sunduğu en dikkat çekici imkanlardan biri taksi işletmecilerinin kendi istekleri doğrultusunda hasılat esaslı vergilendirme modeline geçiş yapabilmeleridir. Bu sistemi tercih eden mükelleflerin kazançlarının tamamını taksi mali cihazları üzerinden eksiksiz şekilde belgelendirmeleri şart koşulmaktadır. Uygulama dahlinde esnafın elde ettiği gayrisafi hasılatın %10 gibi sabit bir oranı vergiye tabi matrah şeklinde hesaplamalara dahil edilmektedir.
Sisteme dahil olmak isteyen taksi esnafı için birtakım taahhüt süreleri ve başvuru şartları belirlenmiş durumdadır. Hasılat esaslı vergilendirmeyi seçen mükelleflerin bu düzende en az 2 yıl boyunca kalmaları zorunlu kılınmıştır. İlgili imkandan yararlanma süresi ise başvuru tarihini takip eden takvim yılının ilk gününden itibaren başlamak üzere en fazla 3 yıl ile sınırlandırılmıştır.
Katma Değer Vergisi Oranındaki Değişimler
Hasılat esaslı vergilendirme usulünü benimseyen taksi işletmecileri açısından KDV hesaplama yöntemleri tamamen farklı bir boyuta taşınmıştır. Yeni modele geçen esnaf, günlük ticari faaliyetleri esnasında yaptıkları mal ve hizmet alımlarına ait KDV tutarlarını artık standart indirim konusu yapamayacaktır. Bunun yerine kesilen fatura veya fişlerde yer alan KDV dahil toplam tutar üzerinden %1,5 oranında Katma Değer Vergisi hesaplaması gerçekleştirilecektir.
İndirim konusu yapılamayan Katma Değer Vergisi miktarları ise taksi esnafı tarafından mağduriyet yaşanmaması adına ticari kayıtlara doğrudan gider veya maliyet unsuru olarak işlenebilecektir. Bu sayede işletme giderlerini artırarak vergi matrahını dengelemek isteyen esnafa önemli bir mali esneklik sağlanmış olmaktadır. Muhasebe süreçlerini sadeleştiren bu adım, esnafın vergilendirme süreçlerindeki bürokratik yükünü de belirgin biçimde azaltmayı hedeflemektedir.
Ticari Plaka Satışlarında Vergi Muafiyeti İmkanı
Kanun düzenlemesinin ikinci temel ayağını ticari araç plakalarının devri ve satışı sırasında uygulanan vergi istisnaları oluşturmaktadır. Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin 1 Temmuz 2026 tarihinden önce edindikleri taksi, dolmuş, minibüs ve servis araçlarına ait ticari plakaların satışından doğan kazançlar Gelir Vergisi yükümlülüğünden tamamen muaf tutulmuştur. Bu durum plaka el değiştirmelerinde ortaya çıkan yüksek vergi maliyetlerini ortadan kaldırmıştır.
Muafiyet yalnızca Gelir Vergisi ile sınırlı kalmayıp devir işlemlerinin Katma Değer Vergisi boyutunu da kapsamaktadır. Belirtilen tarihten önce edinilmiş plakaların satış ve devir işlemleri KDV istisnası kapsamına alınarak işlemlerin üzerindeki mali baskı hafifletilmiştir. Sektördeki plaka hareketliliğini artırması beklenen bu adım, uzun süredir mülkiyet devrinde yaşanan duraksamanın aşılmasında kritik bir rol oynamaktadır.
Tarih Sınırı Ve Kapsam Dışında Kalan Durumlar
Mevzuat metninde muafiyet ve istisnalardan yararlanabilmek adına çok net bir zaman sınırı çizilmiştir. 1 Temmuz 2026 tarihinden sonra satın alınan veya devralınan ticari plakalar, kanunla getirilen vergi muafiyetlerinin ve ayrıcalıklarının tamamen dışında bırakılmıştır. Belirtilen tarihten sonra el değiştiren plakaların ilerideki olası satışlarında genel vergi hükümleri ve standart oranlar uygulanmaya devam edecektir.
Belirlenen bu tarih kriteri, piyasadaki spekülatif plaka alım satımlarının önüne geçmeyi ve yatırımları belirli bir takvime bağlamayı amaçlamaktadır. Taksi esnafı ve plaka sahipleri için yeni bir dönemin kapılarını aralayan 7587 sayılı Kanun, bir yandan işletme maliyetlerini düşürmeyi hedeflerken diğer yandan kayıtlı ekonomiye geçişi hızlandırmayı amaçlamaktadır. Güncellenen vergi sistemiyle birlikte taksi piyasasındaki ticari dengelerin önümüzdeki süreçte yeniden şekillenmesi beklenmektedir.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
