Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesinin sembol isimlerinden biri olan Ebulfez Elçibey, hayatını Azerbaycan’ın özgürlüğüne ve bağımsızlığına adadı. Asıl adı Ebulfez Kadir Güloğlu Aliyev olan Elçibey, Sovyetler Birliği döneminde yürüttüğü bağımsızlık mücadelesiyle Azerbaycan tarihinin önemli siyasi figürleri arasında yer aldı.
1938 yılında Nahçıvan’ın Keleki kasabasında dünyaya gelen Ebulfez Elçibey, gençlik yıllarından itibaren Azerbaycan’ın bağımsızlığı ve millî kimliğinin korunması için mücadele etti.
Sovyetler Birliği’ne karşı mücadele verdi
Elçibey, Sovyet yönetimine karşı Azerbaycan’daki bağımsızlık ve millî bilinç hareketlerinin önemli isimlerinden biri oldu. 1970’li yıllarda Sovyet yönetimine karşı yürüttüğü faaliyetler nedeniyle tutuklandı.
1976 yılında Türklük bilincini yaydığı ve Sovyetler Birliği’ne karşı propaganda yaptığı gerekçesiyle hapse atılan Elçibey, yaklaşık iki yıl sonra şartlı olarak serbest bırakıldı. Serbest kaldıktan sonra da Azerbaycan’ın bağımsızlığı için mücadelesini sürdürdü.
Azerbaycan Halk Cephesi’nin lideri oldu
1988-1989 yıllarında Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecine girmesiyle Azerbaycan’daki bağımsızlık hareketleri yeniden güç kazandı. Bu süreçte Ebulfez Elçibey, bağımsızlık hareketinin önde gelen isimlerinden biri olarak öne çıktı.
1989 yılında Azerbaycan Halk Cephesi’nin liderliğini üstlenen Elçibey, Azerbaycan’ın bağımsızlığının ilan edilmesinin ardından ülkenin siyasi geleceğinde önemli bir rol oynadı.
Azerbaycan’ın bağımsızlığı 18 Ekim 1991’de ilan edildi.
Azerbaycan’ın ikinci cumhurbaşkanı oldu
Ayaz Muttalibov’un cumhurbaşkanlığı döneminin ardından yapılan seçimlerde Ebulfez Elçibey, Azerbaycan’ın ikinci cumhurbaşkanı seçildi.
Elçibey, cumhurbaşkanlığı döneminde Azerbaycan’ın bağımsızlığının güçlendirilmesi, Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesi ve Türk dünyasıyla daha yakın bağlar kurulması yönünde politikalar izledi.
Ancak siyasi çalkantılar nedeniyle cumhurbaşkanlığı görevini uzun süre sürdüremedi. Haydar Aliyev’in siyasi olarak güç kazanmasının ardından Elçibey, iktidardan uzaklaştı ve memleketi Nahçıvan’ın Keleki kasabasına döndü.
Siyasi mücadelesini sürdürdü
1990’lı yılların sonlarında yeniden siyasete dönmeye çalışan Elçibey, Azerbaycan’daki siyasi gelişmeleri yakından takip etti. 1998 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerine demokratik ve adil olmadığı gerekçesiyle katılmadı.
Elçibey, hayatı boyunca Azerbaycan’ın bağımsızlığı, millî kimliği ve Türk dünyasının birlikteliği konularındaki fikirleriyle tanındı.
Ebulfez Elçibey ne zaman öldü?
Ebulfez Elçibey, 22 Ağustos 2000 tarihinde Ankara’da hayatını kaybetti. Ölümünün ardından Azerbaycan’da ve Türk dünyasında önemli bir siyasi ve tarihî şahsiyet olarak anılmaya devam etti.
Elçibey’in siyasi düşünceleri arasında Türk dünyasının yakınlaşması ve birlikteliği önemli bir yer tutuyordu. Bu fikirlerini çeşitli eserlerinde de dile getiren Elçibey, özellikle “Büyük Azerbaycan Yolunda” adlı çalışmasıyla Türk dünyasına ilişkin görüşlerini ortaya koydu.
Ebulfez Elçibey’in sözleri
Ebulfez Elçibey, siyasi mücadelesi boyunca yaptığı konuşmalar ve açıklamalarla da hafızalarda yer edindi. Kendisine atfedilen ve en çok bilinen sözleri arasında şunlar yer alıyor:
- “Sen Türk olduğunu unutsan da onlar unutmaz.”
- “Çok işkence gördüm. Hiçbirisine yanmam da bir Atatürk rozeti vardı yakamda. Onu aldılar ya elimden, hâlâ içim yanar.”
- “Bize hiç kimse özgürlük vermedi. Biz özgürlüğü şehitlerimizin kanıyla aldık.”
Azerbaycan bağımsızlık mücadelesinin önemli simalarından biri olan Ebulfez Elçibey, 26 yıl önce hayatını kaybetmesine rağmen fikirleri ve siyasi mücadelesiyle Azerbaycan tarihindeki yerini koruyor.
