Türkiye Büyük Millet Meclisinin yeni çalışma dönemine başlamasıyla birlikte milyonlarca emeklinin gözü kulağı Ankara'dan gelecek haberlere çevrildi. Mutfak masrafları, kira giderleri ve genel yaşam maliyetleri karşısında alım gücü gerileyen emeklilerin ekonomik durumunu iyileştirmeyi hedefleyen kapsamlı bir kanun teklifi parlamentoya sunuldu. Muhalefet milletvekilleri tarafından hazırlanan ve Meclis Başkanlığına teslim edilen bu tasarı, emekli maaşlarından bayram ikramiyelerine kadar geniş bir yelpazede köklü değişiklikler öngörüyor.
Yasama organının gündemine giren bu çalışmanın detayları incelendiğinde, emeklilerin refah seviyesini doğrudan artıracak çok sayıda maddenin yer aldığı görülüyor. Yıllardır süregelen ekonomik sıkıntıların hafifletilmesi amacıyla hazırlanan metin, özellikle dar gelirli emekli gruplarını koruma altına almayı hedefliyor. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu hamle, emekli dernekleri ve sendikalar tarafından da yakından takip ediliyor. Yasa teklifinin komisyonlardaki değerlendirme sürecinin ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.
Bayram İkramiyelerinin Asgari Ücrete Endekslenmesi Planlanıyor
Hazırlanan kanun teklifinin en dikkat çekici maddelerinden birini bayram ikramiyelerine ilişkin yeni düzenleme oluşturuyor. Mevcut sistemde sabit rakamlar üzerinden belirlenen ve zaman zaman yapılan mütevazı artışlarla güncellenen ikramiye ödemelerinin, artık net asgari ücrete endekslenmesi hedefleniyor. Teklife göre Ramazan ve Kurban bayramlarında verilecek ödemelerin tutarı, o dönemde uygulanan net asgari ücretin tam %50,0'si oranında hesaplanacak.
Bu formülün kabul edilmesi durumunda 2026 yılı için belirlenen 28.075,50 TL tutarındaki net asgari ücret baz alınarak emeklilerin hesabına her bir bayram öncesinde 14.037,75 TL aktarılacak. Böylece bir takvim yılı içerisinde iki farklı bayramda toplamda 28.075,50 TL seviyesini bulan devasa bir destek sağlanmış olacak. İkramiyenin taban ücrete bağlanması, her yıl yeni bir yasa çıkarmaya gerek kalmadan tutarların otomatik biçimde güncellenmesine imkan tanıyacak.
Taban Emekli Maaşlarına Yönelik Radikal İyileştirme Teklifi
Düzenlemenin ikinci kritik ayağını ise en düşük emekli aylığına getirilecek olan alt sınır oluşturuyor. Tasarı, hiçbir vatandaşın net asgari ücretin altında bir emekli maaşı almaması esasına dayanıyor. Geçtiğimiz temmuz döneminde yapılan ayarlamayla 20.000 TL düzeyinden 23.552 TL seviyesine çıkarılan en düşük aylık miktarının, bu yasal adımla birlikte doğrudan 28.075,50 TL sınırına yükseltilmesi isteniyor.
Söz konusu öneri aynen yasalaşırsa, sistemdeki en alt dilimden maaş alan yaklaşık milyonlarca vatandaşın aylık gelirinde net 4.523,50 TL tutarında bir artış gerçekleşecek. Bu durum, özellikle tek gelirle geçinmeye çalışan ve sosyal yardım sınırında bulunan yaşlı nüfus için son derece önemli bir gelir güvencesi anlamına geliyor. Gelir adaletini sağlamayı amaçlayan madde, taban ile tavan maaşlar arasındaki makasın daraltılmasına da katkı sunmayı vaat ediyor.
Memur Emeklilerine Seyyanen Ödeme Ve Sağlık Katkı Payı
Tasarıda sadece işçi ve Bağ-Kur emeklileri değil, emekli kamu görevlileri de unutulmadı. Çalışan memurlara 2023 yılında verilen 8.077 TL tutarındaki ilave ödemenin emeklilik aylıklarına yansıtılmaması, uzun süredir ciddi bir mağduriyet alanı olarak değerlendiriliyordu. Sunulan teklif, söz konusu seyyanen zammın emekli memur maaşlarına da eklenmesini yasal güvenceye kavuşturmayı amaçlıyor. Halihazırda Anayasa Mahkemesinin önünde bulunan bu konu, Meclis iradesiyle çözüme kavuşturulmak isteniyor.
Diğer taraftan emeklilerin sağlık harcamalarındaki yükünü hafifletecek çok önemli bir düzenleme daha pakette yer alıyor. Hastane muayeneleri, ilaç alımları ve tıbbi cihaz kullanımlarında emeklilerden kesilen katılım paylarının tamamen kaldırılması öngörülüyor. Özellikle kronik rahatsızlığı bulunan ve düzenli ilaç kullanmak zorunda olan yaşlı vatandaşların bütçelerinde ciddi bir gedik açan bu sağlık kesintilerinin son bulması, doğrudan bir gelir desteği niteliği taşıyor.
Yasa Tasarısının Parlamentodaki Mevcut Durumu Ve Beklentiler
Türkiye Büyük Millet Meclisi kayıtlarına bakıldığında söz konusu kanun teklifinin 3 Temmuz tarihi itibarıyla ilgili mercilere iletildiği anlaşılıyor. Asıl incelemeyi yapacak Plan ve Bütçe Komisyonu ile ikincil merci durumundaki Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna havale edilen dosya, henüz resmi görüşme takvimine alınmış değil. Sürecin tamamlanması için komisyon onayının ardından Genel Kurul oylaması ve ardından Cumhurbaşkanı onayı gerekiyor.
Sonuç itibarıyla Meclis bürokrasi sürecinde bekleyen bu metin, henüz yürürlüğe girmiş resmi bir mevzuat niteliği taşımıyor. Emekli dernekleri ve sivil toplum kuruluşları, sonbahar döneminde yoğunlaşacak bütçe maratonu öncesinde bu tasarının öncelikli maddeler arasına alınmasını talep ediyor. Yaşam maliyetlerinin arttığı bu dönemde yasanın çıkması, milyonlarca emeklinin geleceğe daha umutla bakmasını sağlayacak.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
