Milyonlarca kamu görevlisi ile emeklinin gözü kulağı yeni yılda uygulanacak maaş artışlarına çevrilmiş durumdaydı. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan resmi veriler ve ekonomi piyasalarının beklenti anketleri, yılın ikinci yarısına ilişkin tabloyu büyük ölçüde görünür hale getirdi. İki aylık kesinleşen tüketici fiyat endeksi verilerinin üzerine eylül ayı tahminleri de eklendiğinde, kamu çalışanlarının enflasyon farkı alması kesin gibi değerlendiriliyor. Yılın kalan üç aylık döneminde fiyat artışlarının oldukça düşük seviyelerde seyretmesi halinde dahi ek ödemenin hak edileceği bir tablo ortaya çıkıyor.
Toplu sözleşme hükümleri doğrultusunda şekillenen maaş hesaplamaları, temmuz ve ağustos ayları verileriyle ilk ivmesini kazandı. Yaz aylarında kaydedilen artış oranlarının ardından eylül ayına dair beklentiler de hesaplamalara dahil edildi. Yılın ikinci yarısının ilk yarısı tamamlanırken ortaya çıkan rakamlar, kalan dönemde sadece çok küçük bir payın kaldığını gösteriyor. Ekonomistlerin ve piyasa uzmanlarının yaptığı değerlendirmeler, ocak ayında kamu personelinin cebine girecek tutarın toplu sözleşme zam oranını aşacağını açıkça ortaya koyuyor.
İki Aylık Kesinleşen Veriler Ve Eylül Beklentisi
Tüketici fiyat endeksinde temmuz ayında yüzde 1,78 oranında bir yükseliş kaydedilirken ağustos ayında ise artış yüzde 1,84 olarak gerçekleşti. İki aylık süreçte oluşan birikimli artış oranı hesaplanırken matematiksel olarak çarpım metodu kullanılıyor. Yapılan bu hesaplamaya göre ilk iki ayın sonunda ulaşılan kümülatif artış yüzde 3,65 seviyesini buldu. Piyasalarda takip edilen AA Finans anketinde yer alan yüzde 2,18 oranındaki eylül ayı tahmini gerçekleştiği takdirde, üç aylık toplam birikim yüzde 5,91 oranına ulaşmış olacak.
Ortaya çıkan bu yüzde 5,91 tutarındaki üç aylık kümülatif artış, yeni yıldaki maaş değişimlerinin ana omurgasını oluşturuyor. Sonbahar başlangıcıyla birlikte fiyat yükselişlerinin genel seyri bu rakamı yukarı taşımaya devam edecek. Kamu çalışanları açısından belirlenen eşik değerlere çok yaklaşılmış olması, sürecin bundan sonraki kısmında açıklanacak her verinin doğrudan fark hanesine yazılacağını gösteriyor. Dolayısıyla önümüzdeki aylarda açıklanacak her bir veri, ocak ayındaki net geliri doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor.
Toplu Sözleşme Sınırı Ve Enflasyon Farkının Doğuşu
Kamu görevlileri ile emeklilerin aylıklarına 2026 yılının ikinci altı aylık dönemi için toplu sözleşme gereğince yüzde 7 oranında zam yapılmıştı. Mevzuat uyarınca temmuz ile aralık arasındaki altı aylık dönemde oluşan fiyat artışı bu yüzde 7 sınırını aşarsa, aşan kısım ocak ayında fark olarak veriliyor. Ardından bu rakamın üzerine 2027 yılının ilk altı aylık süreci için kararlaştırılan yüzde 5 oranındaki toplu sözleşme artışı ekleniyor. Üç aylık sürecin sonunda yüzde 5,91 seviyesine ulaşılmasıyla birlikte, belirlenen sınıra kadar kalan pay sadece yüzde 1,03 oluyor.
Bu tablonun anlamı, ekim, kasım ve aralık aylarındaki toplam artışın yüzde 1,03 oranını geçtiği andan itibaren farkın oluşmaya başlayacağıdır. Yılın son üç ayında aylık ortalama artışın yüzde 0,34 gibi oldukça düşük bir seviyenin altında kalması beklenmediği için yeni yılda ek ödeme yapılmasına kesin gözüyle bakılıyor. Ekonomik dinamikler ve piyasa koşulları dikkate alındığında, kamu çalışanlarının toplu sözleşme zammının ötesinde bir artış alacağı şimdiden guaranteed bir hal almış durumda.
Farklı Senaryolara Göre Muhtemel Maaş Tablosu
Eylül beklentilerinin gerçekleşmesi durumunda, yılın son üç ayında yaşanabilecek farklı senaryolar kamu çalışanlarının alacağı net rakamları şekillendiriyor. Ekim ile aralık arasındaki dönemde aylık ortalama artışın yüzde 1 seviyesinde kalması halinde altı aylık toplam oran yüzde 9,12 seviyesine ulaşıyor. Bu durumda fark yüzde 1,98 olurken toplam zam oranı yüzde 7,08 seviyesine çıkıyor ve en düşük kamu personeli aylığı yaklaşık 75.197 TL seviyesine yükseliyor. Aylık ortalama artışın yüzde 1,5 gerçekleşmesi durumunda ise altı aylık oran yüzde 10,75, fark yüzde 3,50 ve toplam artış yüzde 8,68 olarak hesaplanıyor.
Söz konusu yüzde 8,68 oranındaki artış gerçekleştiğinde en düşük maaş tutarı yaklaşık 76.320 TL seviyesine ulaşıyor. Son üç ayda aylık ortalama artışın yüzde 2 seviyesine tırmanması halindeyse altı aylık değişim yüzde 12,40 tutarına ulaşıyor. Bu ihtimalde fark yüzde 5,04, toplam zam ise yüzde 10,29 olarak şekilleniyor ve en düşük maaş yaklaşık 77.453 TL seviyesine dayanıyor. Tüm bu detaylı hesaplamalarda şu an uygulanmakta olan 70.224 TL tutarındaki en düşük kamu çalışanı maaşı baz alınıyor.
Emekli Aylıklarına Yansıma Ve SSK Bağkur Farkı
Kamu emeklilerinin aylık artışları da tıpkı çalışanlarda olduğu gibi aynı oranlar üzerinden gerçekleştiriliyor. Temmuz döneminden bu yana 31.527 TL 77 kuruş olarak uygulanan en düşük kamu emeklisi aylığı, bahsi geçen üç ayrı senaryoya göre sırasıyla yaklaşık 33.761 TL, 34.264 TL ve 34.773 TL seviyelerine çıkıyor. Emeklilerin aldığı ek ödemeler de ana aylık tutarındaki yükselişe paralel olarak artış göstereceğinden, kişilerin eline geçecek net tutarlar bu belirtilen rakamların bir miktar üzerinde gerçekleşecek.
SSK ve Bağ-Kur kapsamındaki emeklilerin durumunda ise tamamen farklı bir sistem işletiliyor. Bu gruptaki emeklilerin aylıklarına toplu sözleşme zammı veya farkı eklenmeyip, doğrudan temmuz ve aralık arasındaki altı aylık değişim oranı aynen yansıtılıyor. Eylül tahmini gerçekleştiğinde bu emekliler için birikmiş oran yüzde 5,91 seviyesine erişiyor. Yılın kalan üç ayındaki fiyat hareketleri doğrudan bu oran üzerine eklenerek ocak ayında verilecek nihai zam oranı kesinleşmiş olacak.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
