Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen sosyal yardım programlarında dikkat çekici bir süreç hayata geçirildi. Dar gelirli ve muhtaç durumdaki vatandaşlara sağlanan maddi desteklerin devamlılığı noktasında istihdam odaklı yeni bir yaklaşım benimsendi. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları kanalıyla ulaştırılan bu ödemelerin temel amacı, ihtiyaç sahiplerinin hayat standartlarını yükseltmek ve onları ekonomik açıdan desteklemektir. Ancak bakanlık yetkilileri, yardım alan bireylerin sadece nakdi desteklerle sınırlı kalmasını istemiyor ve bu kişilerin üretim sürecine dahil olmalarını hedefliyor.
Bu kapsamda devletin sunduğu imkanların daha verimli kullanılması adına kapsamlı çalışmalar yürütülüyor. Maddi imkansızlıklar içerisinde yaşamını sürdüren vatandaşların kendi ayakları üzerinde durabilmeleri için çeşitli mekanizmalar devreye sokuluyor. Hak sahiplerinin çalışma hayatına kazandırılması, toplumsal refahın artırılması ve sosyal yardım bütçesinin gerçekten ihtiyaç duyan kişilere ulaşması amaçlanıyor. Yeni düzenlemeler doğrultusunda, çalışma gücüne sahip olan bireylerin istihdama yönlendirilmesi için adım atılıyor.
İstihdam Odaklı İş Birliği Ve Takip Mekanizması
Türkiye İş Kurumu ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasında kurulan güçlü iş birliği sayesinde sosyal yardım alan vatandaşlar için iş kapıları aralanıyor. Çalışma çağındaki bireylerin kuruma kaydolmaları ve kendilerine uygun sektörlerde görev almaları teşvik ediliyor. Sistem üzerinden yapılan incelemelerde, çalışmaya engel durumu bulunmayan kişilerin iş gücü piyasasına entegre edilmesi sağlanıyor. Böylece sürekli yardım alan değil, kendi gelirini üreten bireylerden oluşan bir toplumsal yapı hedefleniyor.
Hazırlanan bu ortak proje sayesinde, sosyal yardım sistemine kayıtlı olan ve çalışma şartlarını taşıyan vatandaşlar İŞKUR veri tabanına yönlendiriliyor. Kurum bünyesinde görev yapan iş ve meslek danışmanları, bu kişilerin yeteneklerine ve tecrübelerine uygun iş imkanlarını tespit ediyor. Adaylar aktif iş gücü programlarına veya mesleki eğitim kurslarına dahil edilerek nitelikli çalışan haline getiriliyor. Sürecin her aşaması dijital altyapı üzerinden titizlikle takip ediliyor.
Desteklerin Kesilmesine Yol Açan Kurallar Belirlendi
Yeni uygulama ile birlikte sosyal destek alan vatandaşlar için belirli sorumluluklar da gündeme geliyor. İŞKUR tarafından sunulan uygun iş tekliflerini veya mesleki gelişim programlarını nedensiz şekilde reddeden kişilere yaptırım uygulanması kararlaştırıldı. Kendilerine sunulan istihdam fırsatlarını mazeretsiz olarak 3 kez geri çeviren kişilerin aldığı sosyal yardım ödemeleri derhal durduruluyor. Bu tür durumlarda bakanlık, ilgili kişinin yardım ödemesini 1 yıl boyunca askıya alma yetkisini kullanıyor.
Uygulanan bu yaptırımın temel gerekçesi, çalışma imkanı varken çalışmayı reddeden kişilerin kamu kaynaklarını haksız yere tüketmesini engellemektir. Geçerli ve somut bir sebep sunamayan hak sahipleri, yaptırımla karşı karşıya kalıyor. Sağlık sorunları veya belgelenebilir mazeretler dışındaki tüm ret kararları bu kapsamda değerlendiriliyor. Yaptırıma maruz kalan kişilerin yardım ödemeleri tam 12 ay boyunca kesiliyor ve bu süreçte tekrar başvuru yapmalarına izin verilmiyor.
Başvuru Yaşı Ve Gelir Kriterleri Açıklandı
Söz konusu uygulamadan faydalanacak ya da yaptırımla karşılaşacak kişilerin belirlenmesinde belirli kriterler esas alınıyor. Son 1 yıl içerisinde en az 1 defa düzenli sosyal yardım almış olan ailelerdeki bireyler kapsama dahil ediliyor. Aile içinde kişi başına düşen aylık geliri net asgari ücretin %33,3 oranından az olan vatandaşlar bu süreçten etkileniyor. Yaş şartı olarak da 15 yaşını doldurmuş ve 55 yaşından gün almamış olma kuralı uygulanıyor.
Şartları taşıyan kişiler Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından belirlendikten sonra 20 gün içerisinde İŞKUR görüşmelerine yönlendiriliyor. Bireylere kendilerine sunulan işe başlamaları veya eğitim programlarına katılmaları için 10 günlük yasal süre tanınıyor. Bu 10 günlük süre içerisinde adım atmayan veya görüşmelere katılmayan kişiler ilk ihlali gerçekleştirmiş sayılıyor. Sürecin 3 kez tekrarlanması halinde ise 1 yıllık kesinti kararı resmi olarak uygulanmaya başlanıyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
