Karayollarında seyreden milyonlarca araç sahibinin yakından takip ettiği zorunlu mali sorumluluk sigortasında beklenen güncelleme nihayet yürürlüğe girdi. Ulaşım sektörünün ve bireysel sürücülerin bütçesini doğrudan etkileyen yeni dönem maliyetleri, ilgili veri merkezinin paylaştığı güncel tablolarla netlik kazandı. Yılın ikinci yarısının ortasına denk gelen bu dönemde poliçe bedellerinde ortalama %4,00 seviyesinde bir artış gerçekleşti. Yapılan bu yeni düzenlemeyle birlikte büyükşehirlerdeki riskli ve risksiz grupta yer alan araçların ödeyeceği prim rakamları baştan aşağı yenilenmiş oldu.
Sektör temsilcileri ve sigorta uzmanları, fiyatlardaki yükseliş eğiliminin arkasında artan yedek parça maliyetleri, işçilik giderleri ve tazminat hesaplamalarındaki güncellemelerin yer aldığını belirtiyor. Kent içi trafiğin yoğunluğu ve kaza istatistikleri doğrultusunda belirlenen yeni tarifeler, özellikle büyük metropollerde yaşayan sürücülerin masraflarını belirgin bir şekilde artırdı. Türkiye genelindeki tüm araç gruplarını kapsayan bu artış dalgası, hususi araçlardan ticari taksilere ve yolcu otobüslerine kadar geniş bir yelpazede maliyet artışlarını beraberinde getirdi.
Metropollerde Risk Derecesine Göre Prim Maliyetleri Değişti
Trafik sigortasında uygulanan basamak sistemi, kazaya karışma oranına göre sürücüleri ödüllendirirken riskli gruptakilere ciddi mali yükler getirmeye devam ediyor. Türkiye’nin en kalabalık kenti olan İstanbul’da, geçmişinde çok sayıda hasar kaydı bulunan ve risk cetvelinin en altında, yani 0 basamağında yer alan benzinli ya da dizel bir otomobil sahibinin ödemesi gereken yıllık prim miktarı 57.213 TL seviyesine fırladı. Buna karşılık, yıllardır kazaya karışmayarak en üst seviye olan 8 basamağa kadar yükselen örnek sürücülerin ödeyeceği poliçe tutarı ise 9.535 TL olarak belirlendi. Bu durum, aynı şehirde iki farklı sürücü arasındaki ödeme farkının yaklaşık %500,00 sınırına dayandığını açıkça ortaya koyuyor.
Başkent Ankara ve Ege'nin incisi İzmir’de de benzer bir fiyat tırmanışı gözleniyor. Ankara sınırları dâhilinde trafiğe çıkan 0 basamaktaki riskli bir otomobil için yeni poliçe bedeli 55.594 TL olarak kayıtlara geçerken, sorunsuz bir sürüş geçmişine sahip 8 basamaktaki araç sahipleri 9.266 TL ödeyecek. İzmir’de ise en yüksek risk grubundaki hususi araçlar için istenen prim 53.974 TL, hasarsızlık indiriminden maksimum düzeyde faydalanan bilinçli sürücüler için istenen tutar ise 8.996 TL şeklinde tarifeye yansıdı. Şehirler arasındaki bu fiyat farklılıkları, kaza risk yoğunluğuna ve nüfus hareketliliğine bağlanıyor.
Ticari Taşımacılık Yapan Esnafın Poliçe Yükü Katlandı
Günün büyük bir bölümünü trafikte geçiren ve kazaya karışma ihtimalleri hususi araçlara kıyasla çok daha yüksek olan ticari araç segmentinde rakamlar adeta rekor seviyelere ulaştı. Gün boyu kesintisiz hizmet veren ticari taksiler için belirlenmiş olan yeni tarifeler, taksici esnafının işletme giderlerini ciddi oranda artıracak nitelikte. Megakent İstanbul’da hizmet veren ve 0 basamakta yer alan bir ticari taksinin yıllık zorunlu sigorta maliyeti 166.214 TL düzeyine çıktı. Uzun yıllar kazasız seyrederek 8 basamağa ulaşmayı başaran taksicilerin ödeyeceği en düşük prim miktarı dahi 27.702 TL olarak güncellendi.
Diğer büyük kentlerde de durum pek farklılık göstermiyor. Ankara’da faaliyet gösteren ticari taksiler için en yüksek basamak primi 161.510 TL, en alt gruptaki poliçe tutarı ise 26.918 TL oldu. İzmirli taksici esnafı ise risk durumuna göre en yüksek 156.806 TL, en düşük ise 26.134 TL ödeme yapmakla yükümlü kılındı. Yolcu taşımacılığının bel kemiği sayılan şehir içi ve şehirler arası otobüslerde ise rakamlar adeta dudak uçuklatıyor. İstanbul’da 31 ve üzeri koltuk kapasitesine sahip bir yolcu otobüsünün 0 basamaktaki poliçe bedeli 408.348 TL’ye kadar tırmanırken, aynı kategorideki en yüksek indirimli poliçe fiyatı 68.058 TL seviyesinde kaldı.
Poliçesiz Yola Çıkanları Ağır Yaptırımlar Ve Ek Maliyetler Bekliyor
Mevzuat gereği karayoluna çıkan her motorlu taşıtın yaptırmakla yükümlü olduğu bu poliçeyi aksatmanın cezai bilançosu da oldukça ağır. Denetimlerde sigortasının bulunmadığı tespit edilen araç sahiplerine 2026 yılı ceza rehberi uyarınca 1.246 TL tutarında idari para cezası kesiliyor. Yalnızca nakdi ceza ile sınırlı kalmayan bu süreçte, söz konusu araç resmi çekiciler vasıtasıyla en yakın otoparka çekilerek poliçe tanzim edilene dek trafikten menediliyor. Bu durum araç sahibine park, çekici ve zaman kaybı gibi ilave külfetler yüklüyor.
Trafik sigortasını zamanında yenilemeyip süresini geçiren sürücüleri bekleyen bir diğer tehlike ise gecikme zamları olarak öne çıkıyor. Yenileme tarihi geçirilen her 30 günlük zaman dilimi için ana poliçe priminin üzerine %5,00 oranında gecikme sürprimi ilave ediliyor. İhmalkârlığın devam etmesi halinde uygulanan bu ek zam oranı toplamda %50,00 seviyesine kadar ulaşabiliyor. Dolayısıyla uzmanlar, ceza ve gecikme faizleriyle karşılaşmamak adına poliçe bitiş tarihlerinin titizlikle takip edilmesini tavsiye ediyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
