Türkiye genelinde yaşamakta olan milyonlarca emekli vatandaşın büyük bir merak ve heyecanla beklediği Temmuz ayı maaş zammı dönemi için en kritik aşamalardan biri daha geride kaldı. Ülke genelindeki ekonomik verilerin yakından takip edildiği bu süreçte Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen son rakamlar milyonların gelir tablosunu yeniden şekillendirecek olan verileri gün yüzüne çıkardı.
Şu ana kadar resmi olarak açıklanan 5 aylık kümülatif veriler ışığında SSK ve Bağ-Kur emeklileri için şimdiden çok ciddi bir artış potansiyeli ortaya çıkmış durumdayken kesinleşecek rakamlar için sadece 1 aylık veri süreci kaldı. Ekonomi yönetiminin ve Merkez Bankasının yaptığı son tahminler doğrultusunda hazırlanan yeni maaş tabloları milyonlarca vatandaşın hane bütçesini doğrudan etkileyecek güce sahip görünüyor.
Enflasyon Verileri Maaş Artış Oranını Şekillendiriyor
Türkiye İstatistik Kurumunun kamuoyuna duyurduğu Mayıs ayı tüketici fiyat endeksi verileriyle beraber yılın ilk 5 aylık dönemini kapsayan kümülatif enflasyon oranı %16,61 olarak kayıtlara geçti. Sadece Mayıs ayı içerisinde yaşanan %1,71 oranındaki aylık fiyat artışı yıllık enflasyon oranının %32,61 seviyesine gelmesinde önemli bir rol oynadı.
Ortaya çıkan bu %16,61 oranındaki 5 aylık kümülatif veri SSK ve Bağ-Kur kapsamında yer alan tüm emeklilerin Temmuz ayındaki maaşlarına yansıtılacak olan zam oranının şimdiden cepte olan kısmını oluşturuyor. Haziran ayına dair resmi verilerin de Temmuz ayının başında duyurulmasıyla birlikte bu oran yukarı yönlü güncellenecek ve emeklilerin alacağı net zam miktarını tam olarak ortaya koyacak.
Haziran Ayı Beklentileri İle Tahmini Tablo Netleşiyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her ay düzenli olarak yayımlanan piyasa katılımcıları anketi sonuçlarına göre Haziran ayı için aylık enflasyon beklentisi %1,36 olarak tahmin ediliyor. Eğer bu beklenti piyasadaki fiyatlama davranışlarıyla uyum sağlar ve bu doğrultuda bir Haziran enflasyonu açıklanırsa SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin hak kazanacağı toplam 6 aylık zam oranı %18,19 seviyesine kadar tırmanmış olacak.
Memur statüsünden emekli olan vatandaşlar için ise durum biraz daha farklı ve karmaşık bir hesaplama mimarisiyle ilerlemeye devam ediyor. Bu hak sahipleri için %7 oranındaki toplu sözleşme artışına eklenecek olan enflasyon farkı formülü hesaba katıldığında Temmuz ayındaki toplam maaş artışının %13,93 seviyesinde gerçekleşeceği ekonomi uzmanları tarafından öngörülüyor.
En Düşük Emekli Aylığı İçin Masadaki Rakamlar
Yılın ilk ayında hayata geçirilen radikal yasal düzenlemeler neticesinde Türkiye genelinde taban fiyat olarak uygulanan en düşük emekli maaşı 20000 TL düzeyine yükseltilmişti. Yeni dönemde SSK ve Bağ-Kur emeklileri için hesaplanan %18,19 oranındaki tahmini artışın bu taban maaşa da doğrudan ve aynen yansıtılması durumunda en düşük emekli aylığının net olarak 23638 TL seviyesine ulaşması gündemin ilk sıralarında yer alıyor.
Kamuoyunda büyük bir dikkatle takip edilen bu 23638 TL tutarındaki yeni taban maaş seviyesi şu an için sadece enflasyon tahminleri ve anketler üzerinden yapılan bir projeksiyonu simgeliyor. Haziran ayı enflasyon verilerinin resmi olarak ilan edilmesinin ardından ekonomi yönetiminin yapacağı son değerlendirmeler bu rakamın nihai ve resmi halini almasını sağlayacak.
Kök Maaş Ve Meclis Düzenlemesi Süreci Belirliyor
Emekli maaşlarında gerçekleştirilecek olan bu artışların doğrudan doğruya kişilerin kök maaşları üzerinden hesaplanması en düşük aylık alan vatandaşlar için ayrı bir parlamento kararını zorunlu kılıyor. Sadece enflasyon farkının kök maaşlara yansıtılması taban aylık alan bazı emeklilerin gerçekte daha az nakit artışı elde etmesine yol açabildiği için gözler tamamen Türkiye Büyük Millet Meclisi genel kuruluna çevriliyor.
Ekonomi kurmaylarının bakanlık bünyesinde üzerinde çalıştığı alternatif senaryolar doğrultusunda en düşük emekli maaşının yasal bir sınır belirlenerek yukarı çekilmesi amacıyla yeni bir torba yasa teklifinin hazırlanması bekleniyor. Temmuz ayının ilk haftasında netlik kazanacak olan enflasyon oranlarıyla beraber yasama organının atacağı bu adımlar emeklilerin refah payı beklentilerine de nihai cevabı vermiş olacak.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
