Asgari Ücret Tespit Komisyonu henüz resmi toplantı takvimini başlatmamışken siyaset arenasından 2027 yılı maaş düzenlemelerine ilişkin oldukça dikkat çekici bir teklif sunuldu. Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Önder Aksakal tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında düzenlenen basın toplantısında işçi kesimini yakından ilgilendiren ekonomik hedefler paylaşıldı. Yapılan değerlendirmelerde yeni dönemde uygulanacak maaş artışının sadece hedeflenen enflasyon rakamlarına göre değil, bütçedeki faiz ödemelerindeki yükseliş hızı esas alınarak belirlenmesi gerektiği savunuldu.
Parlamento bünyesinde basın mensuplarının karşısına geçen Aksakal, 2027 bütçe planlamalarında enflasyon oranının yüzde 21 seviyesinde öngörülmesine sert tepki gösterdi. Bütçe kalemlerinde faiz giderlerine ayrılan devasa kaynaklar ile halkın maruz kaldığı enflasyon beklentisi arasında belirgin bir uyumsuzluk bulunduğunu dile getiren parti lideri, maaş zamlarının bu doğrultuda şekillenmesini talep etti. Parti olarak ilk resmi önerilerini kamuoyuna sunduklarını ifade eden Aksakal, milyonlarca çalışanın alım gücünü korumak adına yüzde 45 oranındaki bir artışın şart olduğunu söyledi. Bu açıklama siyasi bir parti teklifi niteliği taşırken komisyondan çıkacak nihai karar üzerindeki tartışmaları da şimdiden alevlendirdi.
Yüzde 45 Zam Önerisinin Maaşlara Olası Yansıması
Halen uygulanmakta olan mevcut sistemde brüt asgari ücret 33 bin 30 lira seviyesinde bulunurken çalışanın eline geçen net tutar ise 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak hesaplanıyor. Siyasi partinin Meclis gündemine taşıdığı yüzde 45 seviyesindeki zam talebinin hayata geçirilmesi durumunda brüt asgari ücret tutarı 47 bin 894 lira seviyesine kadar tırmanıyor. Çalışanların doğrudan hesabına yatacak net rakam ise 40 bin 710 lira sınırını aşarak oldukça yüksek bir seviyeye ulaşmış oluyor.
Söz konusu senaryo gerçekleştiği takdirde net asgari ücrette aylık bazda 12 bin 600 liranın üzerinde net bir gelir artışı sağlanmış olacak. Bu devasa yükseliş ihtimali, daha önce ekonomi çevrelerinde konuşulan tüm muhtemel rakamların ve piyasa beklentilerinin oldukça üzerinde bir tablo çiziyor. İşçi tarafında büyük bir memnuniyet yaratacağı tahmin edilen bu tutar, işveren maliyetleri ve genel ekonomik dengeler açısından da piyasalardaki tartışmaların odak noktası haline gelmiş durumda.
Ekonomi Yönetiminin Masasındaki Üç Farklı Senaryo
Siyaset kanadından gelen bu yüksek oranlı teklifin yanı sıra ekonomi çevrelerinde ve finans kulislerinde daha farklı hesaplamalar öne çıkıyor. Devlet bütçesindeki özel bir vergi desteği kaleminden yola çıkılarak yapılan analizlerde 2027 yılı için 3 farklı oran üzerinde duruluyor. Bütçede asgari ücretliden alınmayan vergilere karşılık ayrılan kaynak tutarı, bir önceki döneme ait 1 trilyon 92 milyar lira seviyesinden 1 trilyon 460 milyar liraya çıkartılmış bulunuyor. Bütçe kalemindeki yüzde 33,7 oranındaki bu artış, hükümetin zam marjına dair en somut ipucu olarak değerlendiriliyor.
Öne çıkan ilk ihtimale göre Orta Vadeli Program içerisinde yer alan yüzde 28,4 seviyesindeki yıl sonu enflasyon tahmini baz alınırsa brüt ücret 42 bin 410 liraya, net ücret ise 36 bin 49 liraya çıkıyor. İkinci seçenekte yer alan yüzde 30 oranındaki muhtemel bir artış durumunda brüt tutar 42 bin 939 lira, net maaş ise 36 bin 500 lira civarında şekilleniyor. Bütçedeki kaynak artışının birebir maaşlara yansıtıldığı yüzde 33,7 oranındaki son senaryoda ise brüt ücret 44 bin 161 lira seviyesine ulaşırken net asgari ücret 37 bin 537 lira olarak hesaplanıyor.
Bütçe İpuçlarının Geçmiş Yıllardaki Gerçekleşme Oranları
Geçmiş dönemlere ait veriler incelendiğinde bütçedeki destek artış oranları ile komisyondan çıkan nihai zam kararlarının her zaman birebir örtüşmediği açıkça görülüyor. Örneğin 2025 yılı bütçesinde vergi istisnası desteği yüzde 25 oranında artırılmışken Asgari Ücret Tespit Komisi kararıyla maaşlara yüzde 30 oranında zam yapılmıştı. Benzer şekilde 2026 bütçe planlamasında kaynak yüzde 28,02 oranında yükseltilmesine karşın yıl sonunda belirlenen zam oranı yüzde 27 seviyesinde kalmıştı.
Tarihsel veriler doğrultusunda bir yıl bütçe beklentisinin 5 puan üzerinde, takip eden diğer yıl ise bütçe öngörüsünün 1 puan altında bir artış oranının uygulandığı anlaşılıyor. Bu durum bütçedeki yüzde 33,7 oranındaki artışın kesin bir kural olmadığını ancak yeni zam oranının yüzde 30'lu seviyelerde gerçekleşme ihtimalini oldukça güçlendirdiğini gösteriyor. Nihai kararın verileceği komisyon toplantıları öncesinde hem bütçe verileri hem de siyasi partilerin teklifleri pazarlık masasının ana hatlarını oluşturmaya devam ediyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
