Milyonlarca işçinin kilitlendiği yeni dönem maaş pazarlıkları için geri sayım sürerken ekonomi yönetiminin ve konunun uzmanlarının sunduğu rakamsal projeksiyonlar kamuoyunun bilgisine sunuldu. Aralık ayı içerisinde bir araya gelecek olan üçlü karar mekanizması öncesinde mevcut tutar olan 28.075 TL net maaşın ne oranda değişebileceği üzerine çeşitli hesaplamalar yapılıyor. Bu yıl yürütülecek görüşmelerde sadece yalın bir maaş artışının değil, hayat pahalılığına karşı çalışanları koruyacak doğrudan yan ödemelerin de masadaki ana gündem maddeleri arasında yer alacağı ifade ediliyor.
Orta Vadeli Program hedefleri ile gerçekleşen enflasyon verileri arasındaki denge gözetilerek hazırlanan projeksiyonlar, %25 ile %30 arasında değişen farklı zam imkanlarını işaret ediyor. %25 oranında bir iyileştirme yapılması halinde net ödeme 35.000 TL seviyesine ulaşırken, %27 oranındaki bir artış rakamı 35.655 TL noktasına taşıyor. Beklenen yıl sonu enflasyon seviyelerine daha yakın duran ve gerçekleşen enflasyonu esas alan %30'luk zam ihtimalinin ise kabul görmesi durumunda net asgari ücret 36.500 TL düzeyine çıkıyor. Bu durum çalışanların aylık gelirinde yaklaşık 8.425 TL tutarında net bir artış anlamına geliyor.
Sosyal Destek Paketleri Ve Kira Yardımının Detayları Masadaki Yerini Aldı
Görüşme masasında bu dönem öne çıkan en kritik başlıklardan bir tanesini, doğrudan maaş dışındaki ek sosyal yardım imkanları oluşturuyor. Büyükşehirler başta olmak üzere ülke genelinde artan barınma maliyetlerine karşı işçilere nefes aldırması planlanan kira desteğinin en az 2.000 TL bandında belirlenmesi ihtimaller dahilinde tutuluyor. İşveren üzerindeki mali yükü artırmayacak şekilde vergi ve SGK primi muafiyetleri ile finanse edilmesi öngörülen bu adımın, gelir seviyesini alt grupta tutan çalışanlar için koruyucu bir kalkan olması amaçlanıyor.
Sosyal devlet anlayışı çerçevesinde sunulması planlanan ek kalemler sadece barınma desteği ile sınırlı kalmıyor. Yakacak ve giyecek ödemelerinin yanı sıra nüfus politikalarıyla uyumlu biçimde çocuk sayısına dayalı teşvik mekanizmalarının da yasal zemine kavuşturulması bekleniyor. Ailedeki çocuk sayısına göre kademeli olarak yükselen bir destek modelinin benimsenmesi durumunda, kalabalık hane halklarının alım gücünün daha yüksek oranlı bir koruma altına alınması hedefleniyor.
Yılda Tek Zam Politikası Ve Temmuz Ayında Ara Düzenleme İhtimali
Ekonomi yönetiminin son dönemde uyguladığı yılda tek artış stratejisinin devam edip etmeyeceği sorusu, pazarlıkların bir diğer önemli ayağını meydana getiriyor. İşçi kesiminin enflasyonist baskılara karşı alım gücünü korumak adına masaya getireceği yılda 2 zam talebi, komisyon oturumlarında detaylıca değerlendirilecek. Yıl ortasındaki makroekonomik göstergelerin ve fiyatlar genel düzeyinin seyrine bağlı olarak, temmuz ayında bir iyileştirme yapılması ihtimalinin tamamen denklem dışı bırakılmadığı aktarılıyor.
İşveren tarafı ise genel maliyet artışlarını ve küresel rekabet koşullarını gerekçe göstererek üretim süreçlerinin aksamaması gerektiğine vurgu yapıyor. Brüt ücret artışıyla beraber yükselen prim ve sigorta yüklerinin hafifletilmesi amacıyla devlet tarafından sağlanan teşviklerin sürdürülmesi talep ediliyor. Yan ödemelerin vergi dışı bırakılarak doğrudan işçiye ulaştırılması formülü, her iki tarafın üzerinde uzlaşabileceği temel bir denge noktası olarak görülüyor.
Bütçe İpuçları Ve Karar Takviminin İşleyiş Süreci
Yeni yılın bütçe parametreleri de asgari ücret zammına dair önemli veriler sunmaya devam ediyor. Bütçe kanun teklifinde asgari ücretin vergi istisnasına ayrılan payın bir önceki dönemin 1.092.000.000.000 TL tutarından 1.460.000.000.000 TL seviyesine çıkarılması, yaklaşık %33,7 oranında bir hacim genişlemesini gösteriyor. Bu oranın doğrudan maaşlara yansıması durumunda net tutarın 37.536 TL seviyesine çıkması teorik olarak mümkün olsa da geçmiş yıllardaki bütçe artışı ile net zam oranları arasındaki farklılıklar bu rakamın doğrudan bir vaat olmadığını ortaya koyuyor.
Süreç, işçi, işveren ve hükümetten oluşan 15 kişilik heyetin aralık ayındaki müzakereleri ile resmiyet kazanacak. Genellikle ay sonuna doğru netleşen komisyon kararı, 1 Ocak 2027 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek ve hesaplanan yeni tutarlar şubat ayının başında işçi hesaplarına yatırılacak. Kira yardımı ve çocuk desteği gibi temel sosyal hakların uygulanabilmesi için ise komisyon kararının ötesinde ek bir yasal düzenlemenin TBMM gündemine gelmesi gerekecek.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
