Semiz otu bölgemiz halkınındeyimi ile pirpirim,pirpar olarak bilinir.Sofralarımızda cacık yapımında,çiğköftenin yanında lezzetle tükettiğimiz semiz otunun insanlara ve bitkilere nasıl bir yararı ve zararı olduğunu siz değerli okurlarıma sunmaya çalışacam. Semizotu Bahçelerde yetiştirilen kültür çeşitleri ile doğada kendiliğinden yetişen yabanileri sebze olarak yenilen mayhoş tatlı Semizotunu veren, Semizotugillerin örnek bitkisidir.
Semizotu tek yıllık bir sebzedir. Yabani form olarak eski bir bitki olmasına karşılık insan beslenmesindeki yeri ve önemi eski dönemlerde anlaşılmıştır. Ülkemizde daha çok büyük şehirlere yakın bölgelerde (EgeAkdeniz ve Marmara) iri yapraklı kültür formları ticari boyutlarda yetiştirilirkendiğer bölgelerimizde daha çok yabanileri değerlendirilmektedir
Kültür sebzeleri arasında ülkemizde semizotunun yetiştirilme alanı ve üretim miktarı bakımından önemi yoktur. Ancak bünyesinde bulunan bol miktardaki oksalik asit yapraklarına hafif mayhoş bir tat verir ve salatalarda lezzet verici olarak kullanılır.
İNSAN SAĞLIĞINA YARARLARI
İnsan beslenmesi açısından önemli bir sebze olarak bilinmeyen semizotunun 100 gramında %5-8 kuru madde bulunur. Geri kalan %92-95’lik kısmı ise sudur. Semizotu %1-2 protein%0.2-0.4 yağ%1-2 karbonhidrat içerir. İnsan sağlığı açısından ise mide ve bağırsak ağrılarına iyi geldiği bildirilmektedir.
Yukarıda sayılan besin değerlerinin yanı sıra; Semizotu, içerdiği yüksek oranlı lifiyle peklik (kabızlık) çekenlere iyi gelir. Yaşlı, hasta ve diyet yapan kişiler için çok uygun bir sebzedir. Semizotunun içerdiği omega 3 doymamış yağlar, balıklarınkiyle kıyaslanabilecek düzeydedir: Geleneksel olarak gut hastalığına, baş ağrısı ve bedendeki diğer ağrılara iyi geldiğine inanılmaktadır. Günümüzde yapılan bilimsel araştırmalar, semizotunun sağlığa yararlı bu etkisinin varlığını doğrulamaktadır. Sayılan bütün bu etkileri için semizotu, diyete katılıp bolca yenilmelidir
BİTKİLER İÇİN ZARARI
Herhangi bir kültür bitkisinin yetiştirildiği tarlada görünen diğer bitkilere yabancı ot denir. Ekili olan kültür bitkisinin yetiştirildiği ortamda su, ışık ve bitki besin maddelerine ortak olup, onun yaşamına olumsuz etkide bulunan bitkiler, ister yabani formda olsun, isterse diğer kültür bitkileri olsun, o alan içerisinde yabancı ot olarak tanımlanabilir.
Bölgemizde Genellikle semizotu, yabani hardal, demir dikeni, çatal otu, darıcan, kirpi darı, köpek dişi ayrığı ve adi tarla sarmaşığı bütün bölgelerimizde yer yer yoğunluk göstermektedir.
1.Yabancı otlar kültür bitkileriyle büyüme faktörleri olan su-ışık ve besin elementleri için yarışırlar
2.Yabancı otların etkisi altında kültür bitkilerinin homojen olarak olgunlaşamazlar. 3.Sürümü ve hasadı güçleştirirler
4.Ürünün miktarını ve değerini azaltırlar
5.Hastalık ve zararlılara yataklık yaparlar
6.İnsan ve hayvanlar için zehirlidirler
7.Bir kısım yabancı otlar yarı ve tam parazit olarak kültür bitkilerini zararlandırırlar.
Ziraat Müh.Ahmet Yusuf KÖYLÜ
