Bir zamanlar Urfa'nın etrafı yeşil alanlarla,meyve ağaçlarıyla ve bahçelerde çevriliydi. Bugün ise çarpık kentleşme,hızlı betonlaşma derken günümüzde çorak kuru bir şehir var sadece...
Urfamızda değişen dünyadan nasibini aldı ve şimdilerde yeşil alan bulmak zorlaştı..Zaten şehrin havası sıcak bir de üstüne yeşil alanlarının katliamı derken nefes alacak yer kalmadı...
Oysa eskiden böyle miydi? Tabi ki hayır. Urfa yeşil alanları pek çoktu. Şimdiki gibi yetersiz yapılan piknik alanları gibi de değildi. Peki nasıldı Urfa?
Urfa dört bir yanı bahçelerle meyve ağaçlarıyla çevrili bir şehirdi. Şimdilerde "Balıklıgöl" denilen Halil-ür Rahman'da Ayn-ı Zeliha Gölünün çevresinde birkaç bahçe vardı. Bahçelerden bazıları erik ağaçlarından ibaretti.
Bu bahçeler;
Topal Hatip Vakfı'na
Şişlizade Osman'a
Hamevizade Vakfı'na ait bahçelerdi.
Yine ismiyle müsemma olan Halepli Bahçe de bu alanlardan biriydi. Buranın şu an müze ve park olarak kullanılmasının çok önecelerinde eski dönemlerde meyve ağaçlarından ibaret bir bahçeydi. Bu bahçenin içinden kuyudan su çekmek için beygirle döndürülen bir de dolap vardı. Bahçede çeşit çeşit meyve ağaçları ve içinde akan sular mevcuttu.
Bir diğer yer ise "Direkli" olarak bilinen yerdi. Geniş bahçeleriyle yemyeşil bir alan olan direkli de şimdilerde kaderine mahkum olmuş ve betonlaşmanın kurbanı olmuştur. Rivayet edilen odur ki meyve ağaçlarının meyvelerinin bolluğundan dolayı ağaçlara destek olması için direk dikerlermiş bu sebeple de "Direkli" ismi bölgeye adını vermiştir.
Bundan 30-40 yıl önce bile Urfa'da bahçelerden kalanlar vardı. Bu bahçelerde insanlar vakit geçirir eğlenirlerdi. Kuyubaşı dediğimiz bölgede şimdiki 11 Nisan Stadyumu'nun olduğu bölge de bahçelerden ibaretti buralarda da bostan yetiştirilirdi. Hâlâ son zamanlara kadar stadın çevresinde devam etmekteydi.
Günümüze geldiğimizde çorak bir araziden uzun ve çirkin binalardan başka bir şey kalmadı. Şimdilerde tasavvur etmesi bile zor dört bir yanı bahçelerle meyve ağaçlarıyla çevirili yeşil bir Urfa'yı hayal etmek..
Kaynak: Cumhuriyet Öncesi Şanlıurfa Kültür ve Eğitim - Mahmut Karakaş
